रशियात पुतिनविरोधी बातम्या येत असतानाच अचानक एका नव्या वादाला सुरुवात झाली. रशियामधील एका स्थानिक न्यायालयात एका माथेफिरू व्यक्तिने भगवद्गीता हे हिंसक साहित्य असल्याने गीतेवर रशियामध्ये बंदी घालावी अशी मागणी केली. याबाबतची सुनावणी संपून निर्णयाची वेळ जसजशी जवळ आली तसा भारतातल्या प्रसारमाध्यमांनी हा विषय तापवायला सुरुवात केली. लोकपाल बिलावरून सरकार आधीच अडचणीत असताना  ऐनवेळी हा विषयदेखील चर्चेला आला. श्री श्री रविशंकर यांनी गीतेला राष्ट्रीय गं्र्रथ म्हणून जाहीर करावे अशी मागणी केली आहे. सरकारने या विषयावर आपली भूमिका  स्पष्ट करावी असा आग्रह धरतानाच मुलायम सिंग यादव, लालू यादव ही मंडळी अत्यंत आक्रमकपणे सरकारला प्रश्न विचारू लागली. खरे तर भगवद्गीता, रामायण, राम मंदिर असे विषय आले की ही मंडळी सदैव  काँग्रेसच्या सूरात सूर मिसळून सेक्युलॅरिझमचे पोवाडे गाऊ लागतात. मात्र इथे मामला थोडा निराळा आहे. भगवान कृष्ण हा यादव, म्हणजेच लालू आणि मुलायम ज्यांच्या मतांवर लोकसभेत पोहोचले आहेत त्या जातीचा. त्यामुळे या मंडळींना भगवद्गीतेच्या तत्त्वज्ञानापेक्षा आपल्या जातीच्या मतांचीच चिंता अधिक.
काही महिन्यांपूर्वी मध्य प्रदेश सरकारने शालेय अभ्यासक्रमात नैतिक शिक्षणाच्या विषयात भगवद्गीता शिकवण्याचा प्रस्ताव आणला होता. साऱ्या विश्वाला तत्त्वज्ञानाचे सार सांगणाऱ्या गीतेची शिकवण अभ्यासक्रमात आणण्याच्या निर्णयात खरे तर काहीच गैर नव्हते. मात्र इथेही काँग्रेसला राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा छुपा अजेंडा दिसला होता. काँग्रेसी पंडित व विचारवंतांनी केवळ मध्य प्रदेश सरकार करीत आहे म्हणून या निर्णयाला कडाडून विरोध केला होता. भगवद्गीतेशी संबंधित या घटना पाहिल्या की, भारताशी संबंधित असलेल्या जातीय, धार्मिक आणि राष्ट्रीय या तिन्ही विषयांचा तपशीलवार विचार व चर्चा होणे आवश्यक आहे हे जाणवते. भारताची एकंदरीत जडणघडण ही सांस्कृतिक आहे. हिंदू नावाची संस्कृती, धर्म म्हणून नव्हे तर एक सुसंस्कृत व सहिष्णु जीवनशैली म्हणून जगभर पसरली. हिंदू संस्कृतीचा प्रसार करण्यासाठी तिच्या पाईकांना लढाया, फसवणुकीतून किंवा बळजबरीने केलेली धर्मांतरणे अशा बाबींची गरज भासली नाही. आपल्या सांस्कृतिक संचिताच्या आधारावर व सर्वसमावेशक स्वभावामुळे हिंदू संस्कृतीचा प्रभाव जगभर निर्माण झाला. या घटकांमुळेच अर्वाचीन काळापासून राष्ट्र म्हणून भारताचे एक स्वतंत्र असे व्यक्तिमत्त्व निर्माण झाले आहे. भारताची धार्मिक आधारावर फाळणी होऊन पाकिस्तान, बांगलादेश यांची निर्मिती झाली, एकेकाळी आशियावर असलेला हिंदू संस्कृ तीचा अंमल कमी होऊनही आजही भारताचे ते सांस्कृ तिक व्यक्तिमत्त्व कायम आहे. कधी शंकराचार्य कधी विवेकानंद या आणि अशा अनेक विचारवंतांनी भारताच्या सांस्कृतिक दूताची भूमिका जगभर फिरून पार पाडली. अगदी आजच्या काळात बोलायचे तर इस्कॉन, श्री श्री रविशंकर, रामदेव बाबा व अन्य अनेक मंडळी याच सांस्कृतिक संचिताचे प्रतिनिधित्व करीत आहेत. गांधी, नेहरू, टिळकच नव्हे तर अनेक परदेशी विचारवंतांनीसुध्दा भारताच्या या वेगळेपणावर भाष्य केले आहे. काँग्रेस अध्यक्ष म्हणून सोनिया गांधींनासुध्दा अपवादात्मक प्रसंगी का होईना याच आशयाचे विचार काँग्रेसच्या अधिवेशनात मांडावे लागले होते. 16 जानेवारी 1999 रोजी, 24 अकबर रोड या ठिकाणी झालेल्या काँग्रेसच्या कार्यकारिणी समितीने आपल्या बैठकीत सोनिया गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली एक ठराव संमत केला होता. सेक्युलॅरिझम म्हणजे काय हे सांगताना  सोनिया म्हणतात, 'हिंदूंमुळे भारत सेक्युलर आहे. 'एकं सत् विप्रा बहुधा वदन्ति'  या तत्त्वानुसार व  या तत्त्वज्ञानामुळेच ही जीवनपध्दती विकसित झाली आहे.' सोनियाजींच्या तोंडून ही वाक्ये ऐकून थोडेसे आश्चर्य वाटेल पण हे खरे आहे. काँग्रेसलासुध्दा या वास्तवालाच अधोरेखित करावे लागले होते.