अंतरंग

पुरोगामिनी सावित्री

उद्या असलेल्या वटपौर्णिमेच्या पार्श्वभूमीवर, सावित्रीचं वेगळेपण, मोठेपण सांगणारा लेख. सावित्रीची ही गुणवैशिष्ट्यं समजून घेऊया. आजच्या काळाशी सुसंगत असं जे वाटेल ते आत्मसात करायचा प्रयत्न करूया. ..

व्यायामाचे प्रकार

व्यायामाचे वेगवेगळे प्रकार असतात. या लेखात प्रामुख्याने व्यायामाचे चार प्रकार पाहणार आहोत. या व्यायाम प्रकारांमुळे शरीर तंदुरुस्त राहतेच, शिवाय शरिराची ढब (पोश्र्चर) सुद्धा सुधारण्यास मदत होते. ..

कोरोना विषाणू : जनुकबदल किंवा उत्परिवर्तन (म्यूटेशन)

आता विज्ञान-रंजन कथांमध्ये खलनायक आणि जंतूही अनेकदा 'म्यूटन्ट' असलेलेच दाखविले जातात. त्यामुळे त्या शब्दाची लोकांनी धास्ती घेतली आहे. प्रत्यक्षात विशेष घातक नवा म्यूटन्ट निघण्याची शक्यता फार कमी असते. तरीही वैज्ञानिक याकडे डोळ्यात तेल घालून लक्ष ठेवत आहेत. लसनिर्मितीत आणि औषधनिर्मितीत त्याने फरक पडेल काय, हा प्रश्न त्यांना कायम सतावीत असतोच. आजपर्यंत सध्याच्या कोरोना विषाणूच्या २७३पेक्षा अधिक उत्परिवर्तनांची नोंद झाली आहे. त्यातली ३१ उत्परिवर्तने मानवजातीत पसरलीही आहेत. पण अजून तरी त्याने हा रोग अधिक ..

'आत्मनिर्भर भारत' व्हिजनचा आर्थिक आधार

'आत्मनिर्भर भारत'च्या विचारात सरकार अर्थव्यवस्था संचालित करणार नाही, पण ती जागेवर आणण्यासाठी सरकार मध्ये पडेल, असं सुनिश्चित आश्वासन व्यक्त होतं. खरं म्हणजे कोरोनाने उभं केलेल्या संकटामुळं पुन्हा एकदा संरक्षणात्मक (protectionist) धोरणं स्वीकारावीत, देशातल्या उद्योगांना संरक्षण द्यावं, विदेशी वस्तू-सेवांवर बंधनं आणण्याचा मोह होणं अगदी शक्य आहे. पण 'आत्मनिर्भर भारत'च्या व्हिजनमध्ये तो टाळला आहे. उलट भारताच्या अंतर्गत बाजारपेठेचा आणि लोकसंख्येचा वापर करून भारत हे जगाच्या विकासाचं इंजीन कसं बनेल, अशी ..

वर्णभेद संघर्षाचा आरसा - 'इन द हीट ऑफ द नाइट'

'इन द हीट ऑफ द नाइट'मधला संघर्ष हा केवळ वर्णभेदाचा संघर्ष नाही, हा ‘आहे रे’ व ‘नाही रे’ यांच्यातील आर्थिक, सामाजिक, शैक्षणिक विषमतेचा संघर्ष आहे. याला देशाची सीमा नाही. हा नष्ट करण्यासाठी सहिष्णुतेची कास अधिक नेटाने धरावी लागेल, हा या चित्रपटाचा संदेश आहे...

सार्वत्रिक लसीकरण - कोरोनाविरुद्धचा एक महत्त्वाचा उपाय

मोठी साथ चालू असताना, सध्या चालणारे लशींच्या जोखमींचे चुकीचे आणि अतिरेकी निदान आणि त्यामुळे त्यांची निर्मिती 'रखडविणे' हे अजिबात मान्य होण्यासारखे नाही. लशीच्या वापरातून निर्माण होणाऱ्या कायदेशीर 'जोखमीं'मुळे कंपन्याही वेगाने पुढे जायला कचरतात. अशा जोखमींवर त्या कंपन्यांना सरकारने कायदेशीर संरक्षण द्यावे. विधिमंडळांनी सरकारला, खाजगी कंपन्यांवर, जरूर त्या लशींचे उत्पादन करण्याची सक्ती करण्याची कायदेशीर सत्ता द्यावी. ..

एक अधुरी (प्रेम?) कहाणी - कादंबरी

सुमन घोष दिग्दर्शित 'कांदबरी' हा बंगाली चित्रपट म्हणजे हळुवार पण उपेक्षित नाते उलगडण्याचा धाडसी प्रयत्न. रवींद्रनाथ टागोर आणि त्यांची भावजय कांदबरी यांच्यातील दीर- भावजय नात्यापेक्षा समाजप्रवाहाला छेद देणारे असे हे नाते. ..

कोरोनाविरुद्धचा लढा

कोरोना विषाणू (वैज्ञानिक नाव 'सार्स - कोव्ह-२', त्याने होणाऱ्या रोगाचे नाव 'कोविड-१९') या नव्या साथीने सध्या जगात थैमान घातले असून सर्वत्र भीतीचे वातावरण आहे. भारतात ८ मेपर्यंत ५६,३४२ रुग्ण चाचणी करून रोगनिदान नक्की केले गेले आहेत, १८८६ मृत्यू झाले आहेत आणि १६५४० रुग्ण बरे होऊन घरी गेले आहेत. सरकारने साथीवर नियंत्रण आणण्यासाठी अनेक स्वागतार्ह पावले उचलली आहेत, ज्यात 'लॉकडाउन' आणि शारीरिक अंतर राखण्यावर भर ही महत्त्वाची मानता येतील. यामुळे वैद्यकीय व्यवस्था अति-ताणामुळे कोलमडून पडण्याचा धोका बराचसा ..

शिकवण कोरोनाची - 9 (उद्योगाची दिशा)

१९८५ सालानंतर माहिती आणि तंत्रज्ञान क्षेत्राचा स्फोट झाला. संगणक क्षेत्रातील सॉफ्टवेअर आणि हार्डवेअर यांनी उद्योग क्षेत्रात अनेक दरवाजे उघडले गेले. वैश्विक व्यापाराला सुरुवात झाली. भारताने नरसिंह राव यांच्या नेतृत्वाखाली काही धोरणे आखली गेली. अर्थतज्ज्ञ म्हणून डॉ. मनमोहन सिंग यांनी काही भूमिका बजावली. अटलजींच्या काळात त्या धोरणाला पुढे नेण्याचा प्रयत्न झाला. त्यातून पुढे पुन्हा दहा वर्षे यूपीए सरकारची होती. त्यात खूप काही पुढे जाण्याची संधी होती. पण दुर्दैवाने भ्रष्टाचाराने ती संधी कमी झाली आणि त्यातून ..

गेलं ‘लॉजिक’ कुणीकडे?

"मुंबईत आयटी पार्क व्हावं आणि गुजरातेत आयएफएससी!" म्हणजे पवारांना, सुप्रियाताईंना आणि राष्ट्रवादीलाच हे वित्तीय केंद्र गुजरातेत व्हावं असं वाटत होतं, असं समजायचं का? बरं, हे आयएफएससी आजही मुंबईत होणं शक्य आहे. केंद्र सरकारपासून राज्यातील भाजपा नेते, शिवाय या विषयातील अनेक तज्ज्ञ, अधिकारी हे सातत्याने सांगत आहेत. त्यासाठी विद्यमान राज्य सरकारने, मुख्यमंत्र्यांनी केंद्राकडे त्याबाबत सातत्याने पाठपुरावा करायला हवा, आवश्यक ती पावलं उचलायला हवीत. मात्र हे सगळं करत बसण्यापेक्षा घरात बसून दुसऱ्यावर टीका ..

देवर्षी नारद : आद्य संदेशवाहक

देवर्षी नारद : आद्य संदेशवाहक ..

अर्थविश्वापुढील आव्हाने आणि दिशा

अर्थविश्वापुढील आव्हाने आणि दिशा ..

अरे पुन्हा आयुष्याच्या पेटवा मशाली

महाराष्ट्रातील उद्योग क्षेत्रात औषध निर्माण (फार्मास्युटिकलस) आणि इंजीनिअरिंग (ऑटोमोबाईल्ससह) हे महत्त्वाचे घटक आहेत. हे दोन घटक आपल्याला येत्या काळात अधिक सक्षम आणि जागतिकदृष्ट्या स्पर्धात्मक बनवावे लागतील. याशिवाय सेवा क्षेत्र तर आपल्या राज्याच्या अर्थव्यवस्थेत महत्त्वाचा घटक आहेच. त्यामुळे त्यांच्यावर अधिक काम करण्याशिवाय, त्यांना अधिक सक्षम बनवण्याशिवाय गत्यंतर नाही...

साधा माणूस

त्याचा साधेपणा, त्याचा सच्चेपणा त्याच्या कामातून जाणवत राहिला. तो जसा होता तसाच तो दिसला आणि वागला. आयुष्यात यशाचे शिखर गाठण्यासाठी जिवापाड मेहनत घेतली त्याने. ते गाठल्यावर चार घटका तिथे बसून त्या शिखरावरून आसपास बघण्याचा आनंद मात्र त्याला नियतीने घेऊ दिला नाही. त्याच्या आजाराची बातमी कळली, तेव्हा ऐकणारा प्रत्येक जण हळहळला, चुकचुकला. सत्य स्वीकारले होते फक्त त्याने. तरीही त्याने स्वतःच्या आजाराचा कुठेही बाऊ केला नाही. त्याला जे लख्ख आतून जाणवले, ते त्याने स्पष्ट मांडले. ..

मध्यममार्गी कपूर

आरकेचा हा मधला मुलगा. मोठा आणि धाकटा फ्लॉप झाले. मोठा मद्दड होता, धाकटा काकाची कॉपी करायला गेला आणि संपला. याने मात्र स्वतःचं नाव केलं. अंगात ठेका घेऊन आलेला माणूस हा. गरम तव्यावर पॉपकॉर्न उडावेत तसा तो विनासायास नाचायचा. किशनलालचा अमर गेला, आता अकबरही गेला. हळूहळू एक पिढी संपत जाते, ती बघणं क्लेशदायक असतं. आपल्याला ज्यांनी आनंद दिला त्यांचे ऋण आपण कसे फेडणार? मिळालेला वारसा त्याने स्वकर्तृत्वाने जपला, वाढवला. ..

शिकवण कोरोनाची - 7 (संशोधनाच्या संधी)

शिकवण कोरोनाची - 7 (संशोधनाच्या संधी) ..

शिकवण कोरोनाची 6

दीनदयाळजींनी मांडलेल्या एकात्म मानव दर्शनाचे महत्त्व अशामुळे सद्य:स्थितीत महत्त्वाचे ठरते. माणूस हे संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचे केंद्र असले पाहिजे, अस विचार हे दर्शन मांडते. भौतिक उपकरणे मानवी जीवनाच्या सुखाची साधने होती, साध्य नव्हते, नसले पाहिजे असे हे दर्शन मांडते. सरसकट सर्व व्यक्तींसाठी एक पद्धत एक विचार करणे अन्याय करण्यासारखे आहे, असे हे दर्शन मांडते. शरीर, मन, बुद्धी आणि आत्मा याने मनुष्य बनलेला आहे. यातील केवळ एक गोष्ट विचारात घेऊन मांडलेले तत्त्वज्ञान, व्यवस्था अपयशी ठरते, असे दीनदयाळजी मांडतात...

समरस साहित्याचा निर्माता हरपला

समरस साहित्याचा निर्माता हरपला ..

शिकवण कोरोनाची - 4

हळूहळू अशा वेगवेगळ्या देशांची ओळख करून घेण्यासाठी माणसाला समुद्रमार्ग सापडला आणि व्यापार हा त्याचा सरळ साधा उद्देश होता. वैश्विक व्यापाराची ही सुरुवात होती. कोलंबस अमेरिकेला गेला, वास्को द गामा भारतात आला असे म्हटले जाते. पण भारतीयांनी किती देश त्या काळात पादाक्रांत केले, याबद्दल कुठे बोलले जात नाही. वास्तविक भारतीय माणूस अनेक देशांत जाऊन आल्याची सांस्कृतिक पदचिन्हे त्या देशांत आजही अस्तित्वात आहेत. पण त्यावर जेवढे पाहिजे तेवढे संशोधन झालेले नाही. कारण भारतीय माणूस हा व्यापारासाठी गेला, तर तोच उद्देश ..

शिकवण कोरोनाची - 3

जीवन हे एन्जॉय करायचे असते आणि आम्ही ते करत आहोत" असे म्हणत त्यांचा वीकेंड साजरा करत होते. इटलीमध्येसुद्धा तेच घडले. मध्ये तर तेथे 'हग चळवळ' (Hug movement) उभी राहिली होती. जीवन हे उपभोगण्याची गोष्ट आहे, जे काही जगायचे ते एकदाच जगायचे, पैसे मिळवायचे आणि पैसे उधळायचे. येनकेन पद्धतीने उपभोग घेणे हाच जीवनाचा उद्देश. ..

एका न संपणाऱ्या रात्रीची गोष्ट - अनाहत

अमोल पालेकर दिग्दर्शित 'अनाहत' ही दहाव्या शतकात मल्लकुळात घडवून आणलेल्या अशाच एका नियोगाची कथा. 'अनाहत' ..

शिकवण कोरोनाची - 2

'उदरभरण नोहे, जाणिजे यज्ञकर्म!' हा आमचा जेवणासंबंधीचा संस्कार आम्ही भारतीय विसरून गेलो. कोरोनाने आम्हाला पुन्हा तो आठवण्याची संधी प्राप्त करून दिली आहे. गेल्या काही वर्षांत 'चायनीज' खाद्यपदार्थ विकणारे अनेक छोटे-मोठे व्यवसायिक उभे राहिले. त्यासाठी वापरण्यात येणारे नूडल्स किंवा अन्य पदार्थ या संदर्भात सगळा आनंदच आहे. दादा कोंडके यांच्या आत्मचरित्रात त्यांनी बाहेरच्या देशात - चीन किंवा हाँगकोंग यात कशा पद्धतीने सरपटणारे सगळे प्राणी आपल्याकडे मिसळपाव किंवा वडापावसारखे लटकवून ठेवलेले असतात, हे त्यांच्या ..

शिकवण कोरोनाची - १

भारतात कोरोना पसरल्यावर त्याला नियंत्रित करणे हे लोकसंख्या आणि तुटपुंज्या वैद्यकीय व्यवस्था यामुळे अशक्य आहे! पण तबलिघी जमातीने जाणीवपूर्वक प्रयत्न करूनही आम्ही आजच्या घडीला बऱ्यापैकी लढाई लढत आहोत आणि कदाचित यशस्वीसुद्धा होऊ शकतो. जेथे अमेरिका, फ्रान्स, ब्रिटन आणि स्पेन, इटली यांनी लढणे सोडून दिले, तेथे आम्ही पुरुषार्थ सिद्ध करत लढत आहोत आणि जगात सर्वांना याचेच आश्चर्य वाटते आहे. ..

रा.स्व. संघाकडून कल्याण – डोंबिवलीमध्ये डॉक्टर्स, पोलीस यांना संरक्षक गाऊनचे वितरण

corona kits ..

सत्य-असत्याच्या सीमेवर रेंगाळणारी थरारिका - 'गॅसलाइट'

सत्य-असत्याच्या सीमेवर रेंगाळणारी थरारिका - 'गॅसलाइट' ..

लॉकडाउन काळातील हप्तेभरणी : समज आणि गैरसमज

बँकांनीही सामाजिक बांधिलकी म्हणून हप्ताभरणीसाठीच्या कालावधीकरिता तीन महिन्यांची सवलत दिली आहे. परंतु, या कालावधीसाठी व्याज मात्र चालूच राहील आणि हीच बाब लोक विसरत आहेत. त्यामुळे नोकरदार वर्ग, ज्यांचे पगार नियमित होत आहेत, ज्यांच्या उत्पन्नावर लॉकडाउनचा आर्थिक परिणाम झालेला नाही, अशांनी हप्ते लांबवण्याचं काहीही कारण नाही. उलट त्यांनी ते योग्य वेळेत भरणं गरजेचं आहे आणि त्यांच्याच सोयीचं आहे. ..

जयंती बाबासाहेबांची

१४ एप्रिल रोजी महामानव, भारतरत्न, संविधानाचे शिल्पकार, कायदेतज्ज्ञ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती. सध्या आपण गृहबद्धतेचा अनुभव घेत आहोत. बाह्य जगाशी आपला संपर्क थांबला आहे. त्यामुळे आगामी काळात येणारी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती साजरी कशी करावी? हा प्रश्न आपल्याला पडला आहे. त्या प्रश्नाचे एक उत्तर शोधण्याचा सा. विवेकने केलेला हा प्रयत्न - ..

आधुनिक भूमिकन्येची गोष्ट

आधुनिक भूमिकन्येची गोष्ट ..

जयंती बाबासाहेबांची

१४ एप्रिल रोजी महामानव, भारतरत्न, संविधानाचे शिल्पकार, कायदेतज्ज्ञ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती. सध्या आपण गृहबद्धतेचा अनुभव घेत आहोत. बाह्य जगाशी आपला संपर्क थांबला आहे. त्यामुळे आगामी काळात येणारी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती साजरी कशी करावी? हा प्रश्न आपल्याला पडला आहे. त्या प्रश्नाचे एक उत्तर शोधण्याचा सा. विवेकने केलेला हा प्रयत्न - ..

संभाजीनगरला ‘सारी’चा विळखा

कोरोनाच्या संकटाला एकीकडे तोंड दिले जात असतानाच मराठवाड्याची राजधानी म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या संभाजीनगरला कोरानाबरोबरच ‘सारी’च्या आजाराशी सामना करावा लागत आहे. ‘सारी’मुळे (सिव्हिअरली अ‍ॅक्युट रेस्पिरेटरी इलनेसमुळे) आतापर्यंत दहा जणांचा मृत्यू झाला असून, १३२ जणांना लागण झाली आहे. आरोग्य यंत्रणा एकीकडे कोरोनाला परतवून लावण्यासाठी लढा देत असताना दुसर्‍या बाजूने सारीचे आव्हान उभे राहिले आहे. कोरोनाप्रमाणेच लक्षणे असणार्‍या या आजाराचा विळखा वाढत असल्यामुळे चिंतेचे वातावरण आहेे. कारण राज्यात दुसरीकडे अन्यत्र ..

जयंती बाबासाहेबांची

१४ एप्रिल रोजी महामानव, भारतरत्न, संविधानाचे शिल्पकार, कायदेतज्ज्ञ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती. सध्या आपण गृहबद्धतेचा अनुभव घेत आहोत. बाह्य जगाशी आपला संपर्क थांबला आहे. त्यामुळे आगामी काळात येणारी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती साजरी कशी करावी? हा प्रश्न आपल्याला पडला आहे. त्या प्रश्नाचे एक उत्तर शोधण्याचा सा. विवेकने केलेला हा प्रयत्न - ..

बाहुबली

सगळी सुखे राजसपणे उपभोगणे आणि नंतर त्यांचा निर्लेपपणे त्याग करणे, म्हणजे बाहुबली. बाहुंमध्ये प्रचंड ताकद असूनही शत्रूलाही क्षमा करणे, दुर्बळांचे रक्षण करणे म्हणजे बाहुबली. आपल्याकडे एकहाती सत्ता असताना, विनम्रतेने गोरगरिबांना घास पोहोचवणे म्हणजे बाहुबली. आपण सर्वोच्च स्थानी असताना, रस्त्याकडेच्या भिकाऱ्याला उचलून राजमार्गावर आणणे म्हणजे बाहुबली. आपल्या शब्दात कायदे बदलायची ताकद असेल, तर ते सर्वांना सामावून घेऊन पुढे जाणारे असावेत अशी काळजी घेणे म्हणजे बाहुबली. आपण ज्ञानी असून, लहान मुलांकडूनही नवे ..

जयंती बाबासाहेबांची

जयंती बाबासाहेबांची..

जयंती बाबासाहेबांची

जयंती बाबासाहेबांची ..

जयंती बाबासाहेबांची

१४एप्रिल रोजी महामानव,भारतरत्न, संविधानाचे शिल्पकार, कायदेतज्ज्ञ, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती. सध्या आपण गृहबद्धतेचा अनुभव घेत आहोत. बाह्य जगाशी आपला संपर्क थांबला आहे त्यामुळे आगामी काळात येणारी डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती साजरी कशी करावी? हा प्रश्न आपल्याला पडला आहे. त्या प्रश्नाचे एक उत्तर शोधण्याचा सा.विवेकने केलेला हा प्रयत्न. ..

शेअर बाजार आणि ‘Long Term’ उद्दिष्टांची गुंतवणूक

शेअर बाजार आणि ‘Long Term’ उद्दिष्टांची गुंतवणूक ..

लॉकडाउनमधल्या माणुसकीच्या गोष्टी

माणसाच्या मनात श्रद्धा असेल, डोळ्यात स्वप्ने असतील, स्वीकारलेले काम प्रामाणिकपणे पूर्ण करण्याची सचोटी त्यांच्याकडे असेल आणि या सगळ्याच्या मुळाशी निरपेक्ष समाजसेवेची ऊर्मी असेल, तर आपण चमत्कार घडवू शकतो.. असाच एक चमत्कार 'लॉकडाउन'मध्ये घडला आहे. संकटकाळात सापडलेल्या बांधवांसाठी स्वयंसेवी संस्थांनी, दानशूर व्यक्तींनी आणि माणुसकीने हात पुढे केला आहे. हे माणुसकीचे दर्शन गरजूंना साहाय्यभूत ठरत आहे. 'साप्ताहिक विवेक'च्या राज्यभरातील जिल्हा प्रतिनिधींशी संवाद साधून घेतलेला हा आढावा... ..

लार्ज, स्मॉल, मिड कॅप : संधी आणि जोखीम यांचा खेळ

लार्ज, स्मॉल, मिड कॅप : संधी आणि जोखीम यांचा खेळ ..

संतांची रामोपासना

महाभारताच्या नारायणी उपाख्यानात रामाचे नाव आले आहे. भास या नाटककाराने रामकथेवर ‘प्रतिमा’ नाटक लिहिले, तर भवभूतीने ‘महावीरचरित्र’ व ‘उत्तररामचरित्र’ ही नाटके लिहिली. कालिदासाने ‘रघुवंश’ महाकाव्य लिहून रामाचा गौरव गायला आहे. बहुतेक सर्व देशी भाषांमध्ये रामकथेचे एखादे तरी नाटक आढळतेच. ..

मदतीची बेटं - मोफत मास्क वाटप

शक्ती फाऊंडेशन संस्था नवी मुंबई व महाराष्ट्र यशवंत सेना यांच्या संयुक्त विद्यमाने कोरोना वायरस बद्दल नवी मुंबईत रेल्वे स्टेशन, बसस्थानक यांसह विविध ठिकाणी जनजागृती आणि मोफत मास्क वाटप कार्यक्रम संपन्न झाला...

मेंढपाळांना 'कोरोना'ची झळ

मेंढपाळांना 'कोरोना'ची झळ ..

पुन्हा रामायण, महाभारत

पुन्हा रामायण, महाभारत ..

कोरोना नावाचा काळ

कोरोना नावाचा काळ ..

महामारीवर महाआर्थिक उपचार

भारतालाच नव्हे, तर सर्व जगाला हादरवून टाकणाऱ्या कोरोना रोगाने सर्व क्षेत्रे व्यापून टाकली आहेत. भारत सरकारने योग्य वेळेत कठोर उपाय केले आणि त्यांची काटेकोरपणे अंमलबजावणी करण्यासाठी पराकाष्ठा केली, म्हणून हे संकट जरा कमी गतीने आणि कमी प्रमाणात अंगावर येत आहे. संपूर्ण देश बंद, संचारबंदी, वाहने बंद अशा उपायांनी संसर्ग कमी करण्याचा खटाटोप चालू आहे. त्यात यश मिळताना दिसत आहे. पण त्याच वेळी अनेकांचे हाल सुरू झालेलेही दिसत आहेत. सरकारला रोगाचा प्रसार कमी करण्याची जितकी प्राथमिकता दिसते, त्याहून जास्त माणसांचे ..

ग्लोबल मदर मनामनात... !

आपल्यासारख्याच चार सामान्य माता इतर देशांतील मातृशक्तीचा शोध घेत चक्क चारचाकी वाहनाने लंडनपर्यंत प्रवास करतात, हीच एक अलौकिक गोष्ट होती. त्यांना जगात काय अनुभव आले? तेथील मातांची, कुटुंबाची स्थिती कशी आहे? अशा अनेक गोष्टी महिलांना जाणून घ्यायच्या होत्या. विशेष म्हणजे माधुरीताई यांनी संवादी शैलीत अनुभवकथन केलं. आपल्या देशाची जगाला देणगी ठरावी अशी कुटुंबव्यवस्था, देशाची उच्च विचारसरणी सगळीकडे पोहोचवायला हवी. मातृत्वात मोठी शक्ती आहे. या धाग्याने आलेले अनुभव विणत त्यांनी संवाद साधला. ..

शिवाजी महाराजांचे आरमार

मराठयांची सांघिक कामगिरी जमिनीप्रमाणे ह्या समुद्रावरील (आरमार)'गनिमी काव्या'तही उत्कृष्टच होती. महाराजांच्या कारकिर्दीच्या अखेरीला पोर्तुगीजांनी मराठी आरमाराला सवलती देणे सुरू केले. ..

महिलांसाठी विमा

एलआयसीच्या जीवन शांती या पेन्शन योजनेत स्त्रियांना पुरुषांइतक्याच दराने पेन्शन मिळते..

इस्लामी जगताची नाराजी आणि भारत

अयातुल्ला खोमेनी यांनी भारताविरोधात ट्वीट करून नाराजी व्यक्त केली आहे. यामागे अनेक कारणे असली, तरीही तुर्कस्तान, मलेशियात पसरलेले हे भारतविरोधी लोण अन्य देशांत पसरू द्यायचे नसेल व आपली तेलसुरक्षाही अबाधित राखायची असेल, तर इस्लामी जगताला नाराज करून, दुखावून चालणार नाही. यासाठी आगामी काळात भारताने सावधगिरीने पावले टाकण्याची गरज आहे. ..

थप्पड - आत्मभानाची जाणीव!

'थप्पड' चित्रपटाच्या निमित्ताने एका मार्मिक विषयाची नाजूकपणे केलेली हाताळणी प्रेक्षकांच्या डोळयांत अंजन घालणारी आहे. महिलांच्या आत्मसन्मानावर भाष्य करणारा हा चित्रपट 'जगण्याचा' नवा दृष्टीकोन देतो. ..

गंगा आरती

एक मायक्रो भारत, एक मायक्रो जग गंगेकाठी अवतरले होते. शेवटी गंगारती सुरू झाली. देशी, परदेशी सगळे एका सुरात गात होते. ‘चंद्र सी ज्योत तुम्हारी जल निर्मल आता.. पुत्र सगर के तारे सब जग को ज्ञाता... यम कि त्रास मिटाकर परमगति पाता.... ओम गंगे माता...’ नंतर शेकडो ओंजळीतले दिवे तिच्या प्रवाहाबरोबर हसत हसत जाऊ लागले. दीपकळ्यांनी गंगेचे वस्त्र तेजोमय झाले. ..

रंगपंचमीमुळे धाराशीवच्या महिलांना मिळाला रोजगार

धाराशिव जिल्हा तसा आर्थिकदृष्टया मागास. ना इथे मोठे उद्योग आहेत, ना रोजगाराच्या संधी. पण छोटासा व्यवसाय सुरू करून आर्थिकदृष्टया सक्षम होता येते, हे या जिल्ह्यातील महिलांनी दाखवून दिले आहे. रंगपंचमीच्या पार्श्वभूमीवर इथल्या महिलांना रंगनिर्मिती करण्याचे काम मिळाले आहे. यासाठी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या ग्रामविकास समितीचे मोठे पाठबळ लाभत आहे. ..

आयुर्विमा महामंडळाच्या लोकप्रिय विमा योजना - 2

एकेकाळी अत्यंत लोकप्रिय असलेल्या जीवन छाया, जीवन सुरभी, जीवन सुरक्षा, बीमा गोल्ड अशा अनेक विमा योजना एलआयसीने बंद केल्या, तर जीवन आनंद, जीवन लाभ, जीवन उमंग अशा वैशिष्ट्यपूर्ण योजना ग्राहकांसाठी खुल्या केल्या. त्यांपैकी जीवन आनंद आणि जीवन उमंग या योजनांविषयी. ..

बहुविधता आणि न्या. चंद्रचूड

भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायमूर्ती धनंजय चंद्रचूड यांचे गुजरात हायकोर्टात 15 फेब्रुवारी रोजी भाषण झाले. त्यांच्या विचारांचा वेगळया प्रकारे अतिशय तीव्र प्रतिवाद करता येण्यासारखा आहे. परंतु धनंजय चंद्रचूड न्यायमूर्ती असल्यामुळे शुध्द न्यायाच्या भूमिकेतूनच पाहू या... ..

जॉर्ज इव्हानोविच गुर्जीएफ - चौथ्या गूढ रस्त्याचा प्रवासी

1866मध्ये अलेक्झांड्रोपॉल, अमेरिका येथे जन्माला आलेल्या जॉर्ज गुर्जीएफच्या साधनापध्दतीची आज खूप चर्चा होते. त्याच्या जुन्या झेन गुरूंसारख्या वाटणाऱ्या वर्तनावर चांगले-वाईट लिहिले, बोलले जाते. त्याच्या मार्गदर्शनाने पुलकित झालेले साधकदेखील आपण नेमके काय केले तेच शोधत असतात. काय आहे हा चौथा मार्ग? आणि मग आधीचे तीन मार्ग कोणते आहेत? ..

केंद्रीय अर्थसंकल्पातील विमाविषयक तरतुदी

केंद्रीय अर्थसंकल्पात एलआयसीच्या संदर्भात झालेल्या बदलांमुळे एलआयसी धारकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहेत. केंद्रीय अर्थसंकल्पात विम्याविषयी झालेले संभाव्य बदल आणि त्याचे परिणाम याविषयी जाणून घेऊ या. ..

॥ शापित क्रांतिकारक ॥

स्वातंत्र्यवीर सावरकर जन्मभर हिंदू भूमीसाठी, ज्या हिंदूंच्या न्याय्य हक्कांसाठी लढले, तेच हिंदू सावरकरांबद्दल अपशब्द वापरतात हे सावरकरांचे व आपले दुर्दैव! ..

काफिरिस्तान

अरब, तुर्की, पारसी, अफघाणी, मुघल असे अनेको हल्ले भारतावर झाले, पण या वसाहती सुरक्षित राहिल्या. यांची भाषा काश्मिरी भाषेसारखी, प्राकृतमधून उद्भवलेली आणि यांचा धर्म प्राचीन हिंदू धर्माचा एक पंथ. या प्रांताचे अलीकडचे नाव - काफिरिस्तान...

क्रांतिगुरू लहुजी वस्ताद साळवे

देशाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी अनेक क्रांतिवीरांना घडवणाऱ्या, तसेच लोकमान्य टिळक, म. ज्योतिबा फुले, क्रांतिवीर वासुदेव बळवंत फडके आदींनाही तालीम देणाऱ्या क्रांतिगुरू लहुजी साळवे यांची 17 फेब्रुवारी रोजी पुण्यातिथी आहे. त्यानिमित्ताने त्यांचे स्मरण करणारा लेख. ..

समृध्दीसोबत संस्कारांची रुजवण करणारे काकासाहेब चितळे

दूरदृष्टी, नव्याचा स्वीकार करण्याची वृत्ती या गुणांचा वारसा काकासाहेबांना आपल्या वडिलांकडून मिळाला. लहान लेकरांना दूध देतानाही भेसळीच्या शंकेनं मन काळवंडून जावं अशा या काळात चितळेंनी दिलेला दर्जाबद्दलचा, शुध्दतेबद्दलचा विश्वास फार मोलाचा आहे आणि म्हणूनच तो रुजवणाऱ्या, जपणाऱ्या काकासाहेबांसारख्या कर्मयोग्याचे योगदान अनमोल आहे! त्यांच्या स्मृतींना श्रध्दांजली अर्पण करणारा लेख. ..

पवारांच्या हत्येचा कथित कट आणि भुकेली माध्यमे

या माध्यमातून सातत्याने शरद पवार यांच्यावर टीका केली जाते आणि हे चॅनेल चालवणारे लोक शरद पवार यांच्या हत्येचा कट रचत असल्याचेही या व्यक्तीने तक्रारीत म्हटले होते. ‘हत्येचा कट’ हा शब्द ऐकताक्षणीच माध्यमांनी त्याची ब्रेकिंग न्यूज केली हे वेगळे सांगायलाच नको. सनसनाटी हेडलाईनसाठी सदासर्वकाळ भुकेले असलेल्या पत्रकारांनी आणि वाहिन्यांनी हे प्रकरण लावून धरले. ..

आयुर्विम्याचे प्रकार

आयुर्विमा घेताना आपल्यासमोर असलेल्या पर्यायांपैकी आपल्यासाठी कोणता पर्याय योग्य आहे, हा संभ्रम असतो. विम्याचे प्रकार कोणते आणि प्रत्येकाचे काय काय फायदे असतात, हे लक्षात घेतले तर हा संभ्रम काही प्रमाणात दूर होईल. ..

इतिहासाचे तत्त्वज्ञान मांडणारा इतिहासकार लिओपोल्ड रँके

आज संशोधनामध्ये पुरातत्त्व, अभिलेखागार, हस्तलिखिते, पुराभिलेख, अक्षरवटीकाशास्त्र, भाषारचनाशास्त्र नाणकशास्त्र, वंशावळीचा अभ्यास यासारख्या ज्ञानशाखा विकसित होत आहेत. या सर्व बाबींचे श्रेय लिओपोल्ड रँके याला जाते, ज्याने इतिहासाला तत्त्वज्ञान आणि शास्त्र या दोन्ही ही ज्ञानशाखांमध्ये स्थान मिळवून दिले...

आंतरराष्ट्रीय उचापतखोर सोरोस!

आपल्या सामाजिक संस्था आणि श्रीमंती यांच्यासाठी प्रसिध्द असलेले आंतरराष्ट्रीय व्यक्तिमत्त्व जॉर्ज सोरोस यांनी नुकतेच आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर भारतातील सीएए कायद्यावरून मोदी सरकारवर टिकास्त्र सोडले आहे. अशा आंतरराष्ट्रीय मुद्दयांवर सातत्याने आपल्या तिरकस प्रतिक्रिया देणाऱ्या सोरोस यांच्या या वक्तव्यामागे असलेल्या संभाव्य कारणांचा उहापोह करणारा लेख. ..

स्त्री-पुरुष समतेचा बुलंद आवाज - विद्या बाळ

मासिकाचे संपादन करताना विद्याताई स्वत:चे अनुभवविश्व व्यापक करत राहिल्या. वाचन, प्रवासदौरे, परिषदा, शिबिरे, परिसंवाद यामार्गाने त्यांनी स्वत: आपल्या जाणिवेचे क्षितिज उंचावत ठेवले आणि त्याच वेळी निदर्शने, मोर्चे इत्यादी माध्यमांतून स्त्रीप्रश्नांना वाचा फोडण्याचे कामही चालू ठेवले. त्यांच्यातला डोळस वाचक, सर्जनशील संपादक आणि कृतिशील कार्यकर्ता यांच्या त्रिवेणी संगमामुळे त्यांचा जीवनप्रवास अनेक पीडित स्त्रियांना संजीवन देत गेला. महाराष्ट्राची प्रबोधनपरंपरा त्यांनी चालू ठेवली...

निरोगी त्वचेसाठी पोषक आहार

निरोगी त्वचेसाठी पोषक आहार ..

प्रदूषणापासून त्वचा सांभाळा

हवा प्रदूषित झाल्यावर तुम्ही-आम्ही लक्ष देतो ते श्वसनाच्या आजारांवर. त्याच वेळी वातावरण आपल्या त्वचेचीही वाट लावतेय हे आपल्या गावीही नसतं. आता असं करून चालणार नाही. औषधं घेऊनही कित्येकांच्या त्वचेचा कंड बरा होत नाही. येणारी खाज कमी होत नाही. आता फार उशीर करून चालणार नाही. आपल्या वातावरणाबाबत त्वरित जागरूक व्हायलाच हवं...

त्वचाविकारावर औषधाशिवाय उपचार

त्वचाविकारावर औषधाशिवाय उपचार ..

एकांगीपणाचा कळस

वेस्टर्न मीडिया हा त्या-त्या वेळी आपल्या गरजेनुसार, हितसंबंधांनुसार भूमिका बदलत आलेला आहे. दुर्दैव असे की सीएए-एनआरसीवरून ज्याप्रमाणे भारतातील काही जणांनी गैरसमज करून घेतले आहेत, त्याच गैरसमजांना 'इकॉनॉमिस्ट'सारखे प्रख्यात म्हणवले जाणारे मासिकही बळी पडले आहे. कदाचित म्हणूनच, तांत्रिक मुद्दयांना बगल देत पक्षपातीपणे लेख लिहून त्यांनी आपली वैचारिकता दाखवून दिली आहे. ..

समृध्द बहुभाषक

प्रवास करीत असताना अनेक सहप्रवासी भेटतात. प्रवासातील 'वेळ' या सहप्रवाशांमुळे कंटाळवाणी वाटत नाही. कधी नवीन ऋणानुबंध तयार होतात, तर कधी अनुभवाची शिदोरी मिळते. प्रवास करीत असताना येणारे अनेक भावबंध आयुष्यातील वाटेवर नवीन काहीतरी शिकवीत असतात. ..

मुक्ताचे घडणे...

मुक्ता वेगळया वाटेवरून चालते म्हणजे ती काय करते? थोडा धांडोळा घेते आणि या वेगळया वाटेवरून चालण्यासाठी तिला बळ कुठून आले..