इतर वाचनीय

दूरदृष्टी, कल्पकता आणि अंत्योदय साकारणारे - नितीन गडकरी.

दूरदृष्टी, कल्पकता आणि अंत्योदय साकारणारे - नितीन गडकरी. ..

दारूचे अर्थकारण

माननीय पंतप्रधानांनी २४ मार्च २०२० रोजी टाळेबंदीची घोषणा केली आणि केवळ जीवनावश्यक वस्तू - दूध, भाज्या, किराणा, औषधे बाजारात मिळू लागल्या. सुरुवातीचा ३ आठवड्यांचा लॉकडाउन पुढे आणखी २ आठवडे वाढवण्यात आला. आता मात्र तळीरामांच्या घशाला कोरड पडली, घरचा साठा संपला किंवा संपत आला. राज्य सरकारांवर दडपण कसे आणावे हे समजत नव्हते. तेवढ्यात एक मार्ग सापडला. म्हणतात ना, गरज ही शोधाची जननी आहे.. ..

संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेसाठी

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी १२ मे २०२० रोजी राष्ट्राला उद्देशून केलेल्या संबोधनात आत्मनिर्भर भारताचा नारा दिला. कोरोनाच्या गर्तेतून देशाला बाहेर काढून विकासाच्या महामार्गावर नेण्यासाठी विविध क्षेत्रांसाठी मिळून सुमारे २१ लाख कोटी रुपयांच्या योजना सादर करण्यात आल्या. त्यानंतरचे पाच दिवस अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण आणि अर्थ राज्यमंत्री अनुराग सिंह ठाकूर यांनी दररोज पत्रकार परिषदा घेत विविध क्षेत्रांसाठी कोणत्या उपाययोजना करण्यात येणार आहेत याची माहिती दिली. यात संरक्षण क्षेत्रावर मोठा भर देण्यात आला होता. ..

शिकवण कोरोनाची - 11 (उद्योग)

चीनमधून ही उत्पादने सुरू झाली आणि निम्म्या भावात बाजारात उपलब्ध झाली. पुढे काही वर्षांनी आपल्या काही तरुण उद्योजकांनी तेथून दोन मशीन्स आणायचे ठरवले. एक उत्पादन करण्यासाठी आणि दुसरे उघडून पुन्हा जोडण्यासाठी. मशीन्स आली. एकावर उत्पादन सुरू झाले, दुसऱ्याला पूर्ण वेगळे करून पुन्हा जोडले आणि मग भारतात त्या मशीनरीचे उत्पादन निम्म्या किमतीत झाले. मशीन्स भारतात बनल्या. लोकांनी उत्पादन घेण्यास सुरुवात केली आणि चीनच्या मालापेक्षा कमी किमतीत विकायला सुरुवात केली. पानिपतची कारखानदारी आणि बाजारपेठ पुन्हा सावरली. ..

तंदुरुस्त आयुष्यासाठी

तंदुरुस्त आयुष्यासाठी ..

अस्थिर निर्देशांकांच्या पार्श्वभूमीवर...

निफ्टीची या आठवड्यातील उलाढाल आपल्याला एक Range दाखवते आहे. ही रेंज म्हणजे, ९५८६.२५ जो त्या रेंजचा Resistence आहे आणि ९०४८.१३ जो त्या रेंजचा Support आहे. म्हणजेच, ही रेंज ज्या दिशेला तोडली जाईल, त्याच दिशेला आपला सौदा असला पाहिजे. म्हणजे ९५८६.२५ हा स्तर तोडला तर खरेदी व ९०४८.१३ तोडला तर विक्री केली पाहिजे. या स्तराच्या मधल्या काळात काहीही न करता शांत राहावं, असं मी सुचवेन.. ..

शिकवण कोरोनाची - 10 (उद्योग)

या उद्योगाचा विकास हा पर्यावरणाचा नाश करत होता. एक उद्योग दुसऱ्या उद्योगाची गरज निर्माण करत होता आणि या चक्रात विज्ञानवादी माणूस अडकत जात होता. तो ह्या चक्रव्यूहात अडकला आणि फसत गेला. आता पुन्हा पर्यावरणपूरक घरे (green building) अशी कल्पना येत आहे. सात्त्विक आहार, वेगन फूड अशा संकल्पना येत आहेत. आपल्याला उद्योगाची दिशा पकडताना या गोष्टींचा विचार करावा लागेल. ..

ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पेन्शनचे पर्याय

कुठल्याही योजनेत गुंतवणूक करण्यापूर्वी संपूर्ण माहिती घेतल्यानंतरच निर्णय घ्यावा. ..

शेअर बाजार - अल्प मुदतीचे सौदे धोकादायक

सध्याच्या घडीला शेअर बाजारात मोठी उलथापालथ होऊ शकते. त्यामुळे प्रत्येक अल्प मुदतीच्या (short term) सौद्यांमध्ये स्टॉप लॉस ठेवणे खूप गरजेचे आहे तसेच अल्प मुदतीमध्ये सौदे करताना प्रत्येकाने आपली जोखीम क्षमता बघितली पाहिजे. जो माणूस शेअर बाजारामध्ये अल्प मुदतीसाठी सौदे करताना जोखीम, लक्ष्य आणि स्टॉप लॉस या तीन गोष्टी अंमलात आणू शकत असेल, त्यानेच अल्प मुदतीसाठी शेयर बाजारात सौदे करावेत, असं मी सुचवेन. ..

कोरोना संमोहन समाजचित्र आणि वास्तव

यापुढे काळाबद्दल उल्लेख होईल तो 'कोरोनापूर्व' व 'कोरोनोत्तर' असा. कोरोना किंवा 'कोविड-१९' या एका छोट्या शब्दाने आपले संपूर्ण जग बदलून टाकले आहे. जगात विचित्र उलथापालथ घडवली आहे. पृथ्वी व त्यावरील जीवसृष्टी, निसर्ग व त्यातील माणसाचे स्थान या सगळ्याकडे बघण्याचा एक नवाच दृष्टीकोन या घटनेने दिला आहे. ..

शिकवण कोरोनाची - 8

शिक्षणाचा हेतू काय असावा? या मूलभूत प्रश्नापासून आम्हाला सुरुवात करण्याची गरज आहे. पूर्वी प्राचीन काळात गुरुकुल परंपरेत शास्त्र आणि शस्त्र असे दुहेरी शिक्षण दिले जायचे. यात शास्त्र म्हणजे विज्ञान होतेच, त्याबरोबर नीती, समाज, अर्थ असे सर्व पैलू या शास्त्रप्रकारात अंतर्भूत होते. मनुष्याच्या व्यक्तिमत्त्वाचा संपूर्ण विकास हा शिक्षणाचा हेतू होता. कालांतराने पारतंत्र्याच्या काळात इंग्रंजासाठी बाबू निर्माण करण्याचा कारखाना म्हणून शिक्षण विकसित पावले. ..

‘महिला सक्षमीकरण’ ध्यास घेतलेल्या श्रीमती उषा श्रॉफ

‘महिला सक्षमीकरण’ ध्यास घेतलेल्या श्रीमती उषाभाभी श्रॉफ ..

चीनच्या प्रगतीतील लघुउद्योगांचे स्थान

चीनच्या प्रगतीतील लघुउद्योगांचे स्थान ..

आपत्कालानंतरचा व्यापारी आणि व्यावसायिक

आपत्कालानंतरचा व्यापारी आणि व्यावसायिक ..

शेती उद्योगाचे भवितव्य

शेती उद्योगाचे भवितव्य ..

पर्यटन उद्योगासाठी नुकसानही आणि संधीही

पर्यटन उद्योगासाठी नुकसानही आणि संधीही ..

अनेक पटकथांना जन्म देणारी प्रेमकथा - 'इट हॅपन्ड वन नाइट'

१९३४मध्ये प्रदर्शित झालेला, फ्रॅंक काप्रा दिग्दर्शित 'इट हॅपन्ड वन नाइट'. हा असा पहिला चित्रपट होता, ज्याला त्या वर्षीचे सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, दिग्दर्शक, अभिनेता, अभिनेत्री आणि पटकथा हे पाचही महत्त्वाचे अकॅडमी पुरस्कार मिळाले. हा चित्रपट म्हणजे एक हसरी, खेळती, हळुवार प्रेमकथा. ..

निफ्टीची वाटचाल : कभी खुशी, कभी गम?

निफ्टीने जी ७५११.१० या नीचांकापासून वाढ नोंदवली त्यामध्ये मोठ्या कंपन्यांनी प्रामुख्याने वाढ नोंदवली. त्यात हिंदुस्थान युनिलिव्हर (HUL), ब्रिटानिया, नेस्ले, कोलगेट, टीसीएस, एशियन पेंट्स, पीडीलाईट इंडस्ट्रीज, बर्जर पेंट्स अशा काही कंपन्यांचा समावेश होता. त्यामुळे यापुढे निफ्टी समजा घसरला तर या अशा चांगल्या कंपन्यांचे शेअर्स आपल्याकडे असायला हवेत. त्यामुळे निफ्टी खाली आल्यास गुंतवणूकदारांनी या कंपन्यांचे शेअर्स खरेदी करावेत. ..

शिकवण कोरोनाची - 5

आज जगात कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर एक मोठी पोकळी निर्माण होणार आहे. ती सर्व क्षेत्रांत असणार आहे. ती विचाराच्या दृष्टीने असणार आहे. मृत्यूच्या ह्या भीषण तांडवानंतर समस्त मनुष्यजात समुपदेशनाच्या शोधात विचार शोधणार आहे. समस्त मनुष्यजातीला समुपदेशन करू शकेल असा 'श्रीमद्भगवद्गीता' नावाचा अमूल्य ग्रंथ आमच्याकडे आहे, ज्यात मनुष्याच्या जीवनातील सर्व प्रश्नांची उत्तरे सामावली आहेत. ही गीता घेऊन आम्ही आत्मविश्वासाने जर समुपदेशन करण्यासाठी बाहेर पडलो, तर संपूर्ण विश्व आपली वाट बघत आहे. ..

गडचिंचले हल्लेखोरांना चिथावणी देणारे कोण?

भारतीय कायदे अमान्य करणारे लाल रंगाचे फलक डहाणू तालुक्यातील काही गावांत गेल्यावर्षी झळकले होते, याची आठवण करून देत डहाणू परिसरात कायदा व्यवस्थेच्या विरोधात काम करणारे संशयास्पद गट सक्रीय असल्याचे दिसते, असेही विवेक विचार मंचने या पत्रकात म्हटले आहे. तसेच, त्यामुळे गडचिंचले घटनेच्या वेळी विविध अफवा कोणी जाणीवपूर्वक पसरवल्या का? आतापर्यंत अटक झालेल्या आरोपींत संविधानिक मार्ग नाकारणाऱ्या व डाव्या, जहाल चळवळीचा प्रभाव आहे का? याबाबत कसून तपास होण्याची गरज व्यक्त करत आता गुन्हेगारांना मदत करण्यासाठी कोन ..

संघर्ष मानवतेच्या लढ्याचा

बैलांच्या झुंजीत एक विजयी होणार, असे इसाप सूचित करतो. इसाप जर आज हयात असता, तर त्याने सांगितले असते की, दोन बैलांच्या झुंजीत दोघेही नष्ट होणार आहेत. इतिहासाची पुनरावृत्ती होणार नसून इतिहासाचे नवीन पान लिहिले जाणार आहे. ..

हिंसा – मनातली आणि जनातली....

कोविड-१९च्या संकटामुळे घराघरांमध्ये खरं तर नाइलाजाने २४ तास एकत्र राहावं लागणाऱ्या कुटुंबीयांना अगदी इतक्या तीव्रतेने नसला, तरी काही प्रमाणात या परिस्थितीचा नक्कीच कंटाळा येत असणार. त्यावर मात करण्यासाठी काही जण अतिशय कल्पकतेने मार्ग शोधून काढत आहेत, तर काही जण मात्र या परिस्थितीला स्वीकारण्यात अपयशी ठरून त्यातून negative copingकडे वळत आहेत आणि त्यातून क़्वचित घरगुती असे काही उद्रेक घडताना दिसत आहेत. ..

जयंती बाबासाहेबांची

जयंती बाबासाहेबांची..

जयंती बाबासाहेबांची

१४ एप्रिल रोजी महामानव, भारतरत्न, संविधानाचे शिल्पकार, कायदेतज्ज्ञ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती. सध्या आपण गृहबद्धतेचा अनुभव घेत आहोत. बाह्य जगाशी आपला संपर्क थांबला आहे. त्यामुळे आगामी काळात येणारी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची जयंती साजरी कशी करावी? हा प्रश्न आपल्याला पडला आहे. त्या प्रश्नाचे एक उत्तर शोधण्याचा सा. विवेकने केलेला हा प्रयत्न - ..

नॉलेज, पेशन्स, मनी..!

‘Timing is not important in Share Market, Spending Time in Share Market is very important.’ आपण आपल्या गुंतवणुकीला शेअर बाजारात किती वेळ देतो, यावर आणि आपण निवडलेले शेअर्स हे योग्य आहेत की नाही, यावर आपला शेअर बाजारातील परतावा अवलंबून असतो. Reliance या कंपनीचा शेअर २००९ ते २०१७ या कालावधीत ७५० ते १००० या पट्यात फिरायचा म्हणजेच अंदाजे ५% परतावा देत होता. पण २०१७ ते २०१९ मध्ये हाच Reliance चा शेअर दुप्पटीहून जास्त भावाचा झाला. म्हणजे अंदाजे ३३% परतावा मिळाला. हा एवढा परतावा येण्यासाठी गुंतवणूकदारांना ..

श्री शिवाजी रायगड स्मारक मंडळाचे मदतकार्याचे निवेदन

श्री शिवाजी रायगड स्मारक मंडळाचे मदतकार्याचे निवेदन ..

शेअर बाजाराच्या ‘चार्ट्स’ची भाषा..

मूलभूत विश्लेषण तसं बरंच अवघड आहे व तेही आपल्या दैनंदिन कामातून वेळ काढून करणं अधिकच अवघड आहे. दुसरीकडे, तांत्रिक विश्लेषण (Technical Analysis) हे त्या तुलनेनं पटकन आत्मसात करता येतं. तांत्रिक विश्लेषण करताना एक गोष्ट सारखी जाणवते की, Charts आपल्याशी जणू बोलत असतात, फक्त त्यांची भाषा आपल्याला समजावी लागते! यासाठी चांगलाच ‘होमवर्क’ करावा लागतो, त्यापासून काही सुटका नसते.. ..

शेअर  बाजार आणि रेशो अ‍ॅनालिसिस

जर एखाद्या शेअरची शेअर बाजारातील किमंत १०० आहे व Earning Price of Share ही १० असेल, तर त्या कंपनीचा ‘पी/ई रेशो’ हा १० असेल. याचा अर्थ असा की, जर आपण १०० रुपये या शेअरमध्ये गुंतवले तर १०० रूपये परत मिळायला १० वर्षे लागतील! मग कशाला शेअर बाजारात पैसे गुंतवायचे, असा प्रश्न आपल्याला पडू शकतो. या प्रश्नाचं उत्तर ‘Earning Price of Share’ मध्ये आहे. कारण जर कंपनी तिचा नक्त नफा (Net Profit) वाढवेल तर तिचा ‘पी/ई रेशो’ हा कमी असेल. म्हणजे जर कंपनीचा EPS पुढील वर्षी २० झाला तर पी/ई रेशो ५ होईल. म्हणून पी/ई रेशो ..

ये प्रॉफिट की बात हैं..!

जरी आपल्याला ब्रिटानिया कंपनीच्या Adjusted Net Profit मध्ये २०११ या वर्षी घट दिसत असेल तरी त्याच्या आधीचे सर्व आकडे हे उत्कृष्ट आहेत. आता याप्रमाणेच जर आपण पुढील आकडे बघितले, तर २०१५ पर्यंतच्या प्रत्येक वर्षाच्या Operating Profit आणि Adjusted Net Profit मध्ये २५% पेक्षा जास्त वाढ दिसते आहे. तसेच Net Sales मध्ये १०% पेक्षा जास्त वाढ दिसते आहे. जर आपण ५ वर्षांचा Operating Profit आणि Adjusted Net Profit यांचा Compounding Growth Rate काढला, तर तो अनुक्रमे ४२% आणि ३६% आहे. थोडक्यात, जर कोणीही २०१०, २०११ ..

जयंती बाबासाहेबांची

जयंती बाबासाहेबांची ..

शेअर बाजार विश्लेषणाच्या पद्धती

Qualitative Analysis मध्ये कंपनीचं व्यवस्थापन कसं आहे, त्यांची विश्वासार्हता ही वेगवेगळ्या पद्धतीने अभ्यासली जाते. उदा. व्यवस्थापनाचे छोट्या भागधारकांप्रती काय धोरण आहे, तसेच आपल्या कंपनीतील कर्मचाऱ्यांप्रती त्यांचं वर्तन कसं आहे, त्यांची काळजी ते कशी घेतात, कर्मचाऱ्यांना व्यवस्थापनाविषयी काय वाटतं तसंच, कंपनीच्या भविष्यातील वाढीसाठी व्यवस्थापनाच्या काय योजना आहेत या व अशा इतर बऱ्याच गोष्टींवरून व्यवस्थापनाविषयी माहिती घेतली जाते. Qualitative Analysis आणि Quantitative Analysis मध्ये सर्वात जास्त महत्व ..

दादर येथील सुप्रसिद्ध फॅमिली स्टोअर्सचे आप्पा जोशी यांचे निधन

दादर येथील सुप्रसिद्ध फॅमिली स्टोअर्सचे आप्पा जोशी यांचे निधन ..

छोटी छोटी, मगर मोटी बातें!

छोटी छोटी, मगर मोटी बातें! ..

वुई टुगेदरच्या अन्नपूर्णांची धडपड

वुई टुगेदरच्या अन्नपूर्णांची धडपड ..

घरबसल्या गिरवा शेअर मार्केटची मुळाक्षरं!

कोरोनाच्या संकटामुळे आज जवळपास सारं जग ठप्प झालंय. अत्यावश्यक सेवा वगळता आपण सारेच ‘सेल्फ आयसोलेशन’मध्ये आहोत. थोडक्यात, ‘घरी बसलोय’! आपला वेळ जात नाहीये, म्हणून कुणी फेसबुकवर मिम्स करत बसलंय, तर कुणी मित्र-मैत्रिणींचे जुने फोटो शोधून त्यावर कमेंट टाकत बसलंय. तरीही, शेवटी या रिकामपणाचं करायचं काय हा प्रश्न उरतोच. तर मित्रांनो, ही रिकामी वेळच ‘योग्य वेळ’ आहे ‘शेअर मार्केट’ समजून घेण्याची, त्यात गुंतवणूक करून आपल्याच भविष्यासाठी काही तरतूद करण्याची. ..

अफ - पाक वांशिकता आणि संस्कृती

अफ-पाकमधील रहिवासी मुख्यत्वेकरून इराणी व भारतीय वंशाचे आहेत. त्यांच्या भाषा, शब्द, गाणी, संगीत, साहित्य भारतीय वा पर्शियन आहेत. त्यांची खाद्यसंस्कृती, पोशाख, कला व स्थापत्य भारतीय वा पर्शियन आहे. परंतु हे दोन्ही देश आपले मूळ, आपली ओळख विसरले आहेत. ..

जॉर्ज इव्हानोविच गुर्जीएफ - चौथ्या गूढ रस्त्याचा प्रवासी भाग 2

मानवी बुद्धीचा सगळा तर्क हा यांत्रिक आणि पुनरुक्तीपूर्ण असतो. तो स्वचालित असतो आणि त्याच त्या प्रकारच्या गोष्टी पुन:पुन्हा करीत असतो. अस्वस्थता, दुःख, क्रोध, अहंकार, काम, लोभ या चक्रात माणूस गुंतून पडतो. गुर्जीएफ म्हणतो, शांती, प्रसन्नता, ताजेपणा, सातत्य ही मानवाची लक्षणे आहेत आणि ती तुम्हाला आतल्या रस्त्यावरच मिळतात. ही फुले बाहेर फुलत नाहीत. म्हणूनच चौथ्या रस्त्यावर उतरून चालायला लागा... ..

भारताच्या महिला क्रिकेट संघाचे भवितव्य उज्ज्वल!

भारताच्या महिला क्रिकेट संघाचे भवितव्य उज्ज्वल! ..

दिल्लीच्या निकालाचे वास्तव

दिल्लीच्या निकालाचे वास्तव ..

कर्मयोगिनी वंदनीय ताई आपटे

राष्ट्र सेविका समितीच्या द्वितीय संचालिका वंदनीय सरस्वती ताई आपटे ह्यांच्या 25व्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या कार्याचे स्मरण करणारा लेख. ..

राजा दाहिरची संतान

सहाव्या शतकात सिंधच्या श्रेष्ठ राजा चाचने सिंध, बलोच व पलीकडे इराणचादेखील थोडा भाग आपल्या अखत्यारीत आणला. याचा मुलगा राजा दाहिरच्या काळात मुहम्मद बिन कासीमने सिंधवर आक्रमण केले. साल होते इ.स. 712. राजा दाहीरला त्याच्या मंत्र्याने सांगितले, ''तुझ्या कुटुंबीयांना राजस्थामधील हिंदू राजांकडे आश्रयाला पाठव...

आरोग्य विमा

‘शहाण्या माणसाने कोर्टाची पायरी चढू नये आणि त्याच्यावर रुग्णालयाची पायरी चढायची वेळ येऊ नये.’ कोर्टाची पायरी न चढणे एकवेळ आपण ठरवू शकतो, पण योग्य ती जीवनशैली अवलंबूनही रुग्णालयाची पायरी चढावी लागणारच नाही याची काही खात्री देता येत नाही, तेव्हा या अघटित समस्येवरचा उपाय म्हणजे आरोग्य विमा. तो घेण्यावाचून पर्याय नाही...

'विवेक'च्या वाचक मेळाव्यास पुणेकरांचा भरभरून प्रतिसाद

''साप्ताहिक विवेकची भूमिका 'जागल्या'ची'' - राहुल सोलापूरकर ..

''ग्रामीण भागाने जपली भारताची सांस्कृतिक ओळख'' - मा. राज्यपाल

''भारताची सांस्कृतिक ओळख आणि संवर्धन हे ग्राामीण भागातील लोकांनी केले आहे. म्हणूनच भारत आज जगात आपले वेगळे स्थान निर्माण करू शकला,'' असे प्रतिपादन मा. राज्यपाल भगतसिंग कोश्यारी यांनी केले. विवेक रूरल सेंटर संचालित राष्ट्र सेवा समितीमार्फत घेण्यात आलेल्या बांबू हस्तकला प्रशिक्षण वर्गाच्या समारोपानिमित्त आयोजित सोहळयाचे प्रमुख अतिथी म्हणून ते बोलत होते...

बहुजनवादी अर्थशास्त्र - चाकोरीबाहेरचा विचार

युरोपीयांच्या आरमारी सामर्थ्यामुळे समुद्र व जमीन या दोन्ही ठिकाणी आपली कोंडी होते, हे महाराजांच्या लवकरच लक्षात आले. राजकीय आणि व्यापारी असे आपले दोन्ही हितसंबंध मार खातात हे त्यांना जाणवले. या सर्व समस्यांवर मात करण्यासाठी जावळी काबीज केल्यानंतर एक वर्षातच महाराजांनी नौदल निर्मितीला प्रारंभ केला. जे इतर राज्यकर्त्यांना शतकानुशतके जमले नाही, ते महाराजांनी समुद्राशी संपर्क आल्यानंतर अवघ्या काही वर्षांतच प्रत्यक्षात आणले, हे त्यांचे द्रष्टेपण. ..

लोकनाटयाचा राजा

राजा मयेकर म्हणजे अंगकाठीने बारीक व्यक्ती. पण या लहान व्यक्तीच्या अंगी मात्र हजरजबाबीपणाचा आणि उत्स्फूर्त विनोदाचा मोठाच गुण होता. मग शाहीर साबळे आणि राजा मयेकर यांची जोडी अशी जमली की लोक त्यांना राजा-कृष्णाची जोडी म्हणून ओळखू लागले. लोकरंगभूमीची सेवा करणाऱ्या राजा मयेकर यांचे 15 फेब्रुवारी 2020 रोजी निधन झाले. त्यांच्या कारकीर्दीचा हा संक्षिप्त आढावा. ..

संशोधन क्षेत्र आणि स्त्रिया

संशोधनात, विशेषत: शास्त्र शाखेच्या संशोधन क्षेत्रात आजही स्त्रिया क्वचितच आढळतात. संशोधन क्षेत्राचा ध्यास असूनही केवळ मुलांचे संगोपन, कुटुंबाची गरज, शारीरिक अडचणी, सामाजिक घडण यामुळे स्त्रीला शास्त्रज्ञ होणे आणि त्या क्षेत्रात टिकून राहणे शक्य होत नसेल, तर त्या त्यासाठी अनुकूल वातावरण निर्मिती करून देणे हे समाज म्हणून आपलेच कर्तव्य आहे. ..

बलुचिस्तान

मस्कत, दुबई, इराक, उत्तर अफगाणिस्तान येथून पूर्वीपासून व्यापार होत असे. मागील हजारो वर्षे हे व्यापारी मार्ग तसेच आहेत, फक्त त्यांची मालकी बदलत आहे. जसे हे मार्ग बदलले नाहीत, तसेच येथील काही सांस्कृतिक घटक बदलले नाहीत. ..

बहुजनवादी अर्थशास्त्र

'अर्थ मूलो हि धर्म:!' हे जाणून महाराजांनी धर्मप्रेरणेला अर्थप्रेरणेची जोड दिली, म्हणूनच त्यांना असाध्य ते साध्य करता आले. लोककल्याण हेच महाराजांचे अंतिम ध्येय असल्याने त्यांनी अनेक परंपरागत रिती बदलून जनकल्याण होईल असी महत्त्वाची पावले उचलली. ..

भाषामृत

27 फेब्रुवारी हा 'मराठी भाषा दिवस' म्हणून साजरा केला जातो. आपल्या प्रचंड मोठया देशात जिथे जिथे सीमाभाग येतात, तिथे तिथे अशा दोन, तीन, चार भाषांचा स्वीकार सरकारी पातळीवर झाला पाहिजे...

गाडगेबाबा : प्रबोधनाचे विचारपीठ

आधुनिक संत म्हणून ओळखले जाणारे संत गाडगे महाराज यांनी अज्ञान, अंधश्रध्दा, अनिष्ट रुढी-परंपरा, व्यसनाधीनता यांसारख्या सामाजिक समस्या दूर करण्यासाठी तळमळीने कार्य केले. याबाबत समाजप्रबोधन करण्यासाठी त्यांनी कीर्तनाचा मार्ग अवलंबला. 23 फेब्रुवारी ही त्यांची जयंती. त्यानिमित्त त्यांच्या कार्याचे हे स्मरण. ..

सूर गेला असा...

डोंबिवलीतील ज्येष्ठ भावगीत गायक तसेच गीत नवे गाईन मी, सरींवर सरी, बाबुल मोरा, चित्रगंगा, स्वरभावयात्रा, तीन बेगम आणि एक बादशहा यांसारख्या असंख्य सांगितिक कार्यक्रमांचे संकल्पक विनायक जोशी यांचे शनिवारी 15 फेबु्रवारी रोजी आकस्मिक निधन झाले. ते 59 वर्षांचे होते. त्यांच्या निधनाने डोंबिवलीच्या सांस्कृतिक वर्तुळात हळहळ व्यक्त होत आहे. त्यांना श्रध्दांजली अर्पण करणारा भावपूर्ण लेख. ..

पवारसाहेब यांची उत्तरे द्या!

आदरणीय शरद पवार ज्येष्ठ नेते आहेत, त्या ज्येष्ठत्वाचा आदर ठेवून काही प्रश्न त्यांना विचारत आहोत, ज्याची त्यांनी यथाशक्ती उत्तरे देण्याचा प्रयत्न करावा. ..

सद्गुरू जोग महाराज आणि वारकरी शिक्षण संस्था

वारकरी शिक्षण संस्थेचा वेलू गगनावेरी नेणाऱ्या स्वा.नि. सद्गुरू वै. श्री. जोग महाराजांचे हे पुण्यतिथी शताब्दी वर्ष. त्यानिमित्ताने जोग महाराजांच्या जीवनकार्याची महती आणि माहिती सर्वदूर पोहोचावी या उद्देशाने सा. विवेकच्या माध्यमातून स्वा.नि. सद्गुरू जोग महाराज पुण्यतिथी शताब्दी महोत्सव विशेषांक प्रकाशित करण्यात आला. त्यातील काही लेखांचा सारांश येथे देत आहोत. ..

ग्रामसंस्थांचे महत्त्व वाढवले

राज्यला सुराज्य करायचे असेल तर राज्यातील लोकांचा सहभाग वाढविला पाहिजे, ही दूरदृष्टी छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्याकडे होती. म्हणूनच त्यांनी ग्राामसंस्थांचे महत्त्व पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी भरपूर प्रयत्न केले. काही परंपरागत पध्दतींना एकदम कालबाह्य करता येत नव्हते, परंतु महाराजांनी त्यांच्या दृष्टीकोनात बदल करुन ग्रामसंस्थेचे महत्त्व वाढविले. ..

आयुर्विमा महामंडळाच्या लोकप्रिय विमा योजना

प्रत्येक व्यक्तीच्या गरजा आणि आवश्यकता इतरांहून वेगळया आहेत. समाजातील विविध घटकांच्या गरजांचा विचार करून एल.आय.सी.ने नवीन योजना आणल्या. त्यामुळे या योजना लोकप्रिय झालेल्या दिसतात. ..

शिवप्रेरित स्वराज्याची राजगादी रायगड

महाराजांनी आपल्या रांगड्या सोबत्यांबरोबर सह्याद्रीच्या दर्‍याखोर्‍यात हिंडताना स्वराज्याचे स्वप्न पाहिले. ते प्रत्यक्षात उतरवताना याच बेलाग कडाकातळांच्या आधाराने शौर्याचा, निष्ठेचा एकेक मानदंड रोवला. त्या सगळ्याचे स्मरण म्हणून हा भणाणता वारा अंगावर घेत वर्तमानाला तोंड देण्याचे धैर्य गोळा करावे. ..

नवा दृष्टीकोन, नवी व्यवस्था

नवा दृष्टीकोन, नवी व्यवस्था ..

उद्वर्तनाने उजळवू त्वचा!

आचार्यांनी दिनचर्येत उटण्याचा समावेश केला आहे. दिनचर्येत सांगितलेल्या गोष्टी ह्या नित्य करायच्या असतात. परंतु दुर्दैवाने आपण तेलाभ्यंग, उटणे ह्या गोष्टी दिवाळीपुरत्या मर्यादित करून ठेवल्या आहेत. नित्य अभ्यंग, उद्वर्तन केले गेले तर त्याचे अनेक लाभ शरीरास मिळतील. आयुर्वेदात बाह्य चिकित्सेअंतर्गत उद्वर्तनाचा समावेश होतो. स्वस्थ व्यक्तीसाठी तसेच त्वचेच्या विविध आजारावरही उद्वर्तनाचा उपयोग केला जातो. ..

त्वचारोगाच्या व्यथा - पंचकर्मांच्या कथा

त्वचारोगाच्या व्यथा - पंचकर्मांच्या कथा ..

त्वचा आणि योग

त्वचा ही पंचमहाभूतामधील वायूचे प्रतिनिधित्व करत. योगशास्त्रात शरीरातील आंतरिक आणि बाह्यअशा दोन्ही भागांवर काम केले जाते. म्हणूनच योगसाधना शारीरिक तंदुरुस्तीसाठी आणि मानसिक आरोग्यासाठी एक परिपूर्ण शास्त्र आहे. आसनांद्वारे रक्ताभिसरण वाढवले जाते. आणि योग्य रक्तभिसरण प्रक्रियेमुळे रक्तसंचलन चांगल्या प्रकारे होऊन त्वचेच्या Dermis layerमार्फत सर्व भागात शुध्द रक्त पुरवले जाते. त्यामुळे ऑक्सिजन आणि कार्बन डायऑक्साइडची देवाणघेवाण (सूक्ष्म श्वसन) योग्य होऊन त्वचेचे आरोग्य सुधारते. ..

टीम इंडियाचा न्यूझीलंडला नॉकआउट पंच

भारत आणि न्यूझीलंड दरम्यानची टी-20 मालिका ज्यांनी जवळून पाहिली असेल, त्यांना ही उपमा यथार्थच वाटेल. फलंदाजी, गोलंदाजी आणि क्षेत्ररक्षण अशा सगळया क्षेत्रांत वरचढ ठरलेली टीम इंडिया आपल्याला दिसली. आणि बरोबरच मनाने कणखर टीमचं दर्शन झालं...

त्वचाविकार आणि होमिओपॅथी

होमिओपॅथी त्वचाविकारांकडे कोणत्या नजरेने बघते, त्याच्यामागची शास्त्रीय मीमांसा काय, त्यासाठी होमिओपॅथी कशी मदत करते आणि वेगवेगळया त्वचाविकारांमध्ये होमिओपॅथिक औषधे काय विशेष मदत करतात, हे सर्व समजून घेण्यासाठी आपण सर्वात आधी एक छोटेसे उदाहरण बघू...

रुग्णसेवेचा आधारवड स्वातंत्र्यवीर सावरकर रुग्णसेवा मंडळ

रुग्णसेवेला एक संघटित स्वरूप देण्यासाठी स्वातंत्र्यवीर सावरकर रुग्ण सेवा मंडळ स्थापन केले. आज मंडळाकडे 25 महिला आणि 12 पुरुष आणि ऑॅन कॉल चार डॉक्टर, 2 फिजिओथेरपिस्ट्स अशी टीम आहे...

अर्थ मूलो हि धर्म:

अर्थ मूलो हि धर्म: ..

प्रमिलाताई मेढे व साहित्यिक डॉ. अरुणा ढेरे यांना डी.लिट.

राष्ट्र सेविका समितीच्या चतुर्थ संचालिका प्रमिलाताई मेढे व अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाच्या माजी संमेलनाध्यक्ष डॉ. अरुणा ढेरे यांना 18 जानेवारी 2020 रोजी डॉक्टर ऑफ लेटर्स (डी.लिट.) देऊन सन्मानित करण्यात आले. राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांच्या हस्ते त्यांना गौरविण्यात आले...

सामूहिकरीत्या ‘वंदे मातरम्’ गीत गायन

एकाचवेळी तब्बल 11 हजार, 500 उपस्थितांनी सामूहिकरित्या ‘वंदे मातरम्’ हे राष्ट्रीय गीत गात नाशिककरांनी शनिवारी नव्या विक्रमाला गवसणी घातली. प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला नाशिककरांनी केलेल्या या विक्रमाचे सर्व स्तरांतून कौतुक केले जात आहे...

सेक्युलर गोंधळाला उघडे करणारे पुस्तक

सेक्युलर या शब्दाचा आपल्या सोयीने अर्थ लावून आणि त्यावर आपली पोळी शेकविण्याचे काम भारतात अनेकजण करीत असतातच. याच दहशतवादी कारवायांना उघडे पाडण्याचे काम 'सेक्युलर दहशतवाद' या पुस्तकातून केले आहे. या संब्रमाच्या वातावरणात तरुण पिढीला दिशादर्शन करण्याची गरज निर्माण झाली आहे आणि नेमके याच भूमिकेतून लेखक अशोक राणे यांनी आपल्या पुस्तकाचे लिखाण केले आहे. ..

भारतीय संविधानाचा विकासक्रम

भारतीय संविधान तयार करताना संविधानाच्या निर्मात्यांसमोर अनेक समस्या 'आ' वासून उभ्या होत्या आणि या संविधान सभेतील घटनेच्या निर्मात्यांना त्या समस्यांवर घटनात्मक उत्तरे शोधायची होती. सारासार विचार करुन त्यांनी आपल्या देशाला एका समन्वयात्मक सूत्रात बांधून ठेवणारी राज्यघटना आपल्याला लाभली. मात्र ही घटनानिर्मितीची विकासप्रक्रिया फार पूर्वीपासून या देशात आरंभ झाली होती. त्याचा एक धावता आढावा आपण येथे घेणार आहोत. ..

उद्योगाला मानवी चेहरा देणारे अश्विनभाई श्रॉफ

उद्योगाला मानवी चेहरा देणारे अश्विनभाई श्रॉफ..