ताज्या अंकातील वाचनीय

विवेकची अमृतवेल

विवेकची अमृतवेल ..

आपण सारेच मूलनिवासी...

आज नऊ ऑगस्ट. संपूर्ण जगात ‘विश्व मूलनिवासी दिवस’ साजरा होतोय. आपल्या भारतात राहणारा प्रत्येक जण ‘मूलनिवासी’ वा ‘आदिवासी’च असल्याने खरं तर आपल्या देशाला हा दिवस लागू होतच नाही, पण हिंदू समाजात फूट पाडण्यासाठी चर्च प्रेरित शक्तींनी गेल्या काही वर्षांपासून ‘आदिवासी दिना’चा हा घाट घातला आहे. ..

आनंदवनभुवनी!

अत्यंत नीटनेटकं नियोजन, प्रत्येक गोष्ट ठरलेल्या वेळेप्रमाणे आणि साऱ्या कार्यक्रमाला असलेलं कल्पकतेचं एक सुरेखसं कोंदण! कोरोनामुळे केंद्र शासनाच्या सर्व सूचना नीट पाळून घडवून आणलेला हा कार्यक्रम. ..

मायबाप सरकार, कोवळ्या पानगळीकडे लक्ष द्या.

कोरोनाची साथ आटोक्यात आणण्यासाठी प्रशासन आणि आरोग्य विभाग गुंतला आहे, त्यामुळे आदिवासी बालकांचे कुपोषण हा विषय दुर्लक्षित राहिला आहे असे म्हणायला वाव असला, तरीही हा आदिवासी बालकांच्या जीवन-मरणाचा प्रश्न आहे हे समजून घेतले पाहिजे. काही ठिकाणी सामाजिक संस्था या विषयावर काम करत आहेत. शबरी सेवा समितीच्या माध्यमातून अक्कलकुवा धडगाव तालुक्यातील कुपोषणाने गंभीर स्वरूपात ग्रासलेल्या बालकांना शहादा व नंदुरबार येथील सरकारी व खासगी रुग्णालयात दाखल केले जात आहे. ..

अयोध्येतील श्रीराममंदिर आणि डाव्यांचा थयथयाट

अयोध्येत भव्य श्रीराममंदिर होणारच आहे. त्यासाठी हिंदूंनी दिलेला लढा केवळ आक्रमकांना आदर्श मानणार्‍या धर्मांधांच्या विरुद्ध नव्हता, तर जाणीवपूर्वक अखंडपणे हिंदूविरोधी आणि देशविरोधी विचार पसरवत राहणार्‍या एका सुनियोजित इकोसिस्टिमच्या विरोधातदेखील होता, हे आता पुरेसे स्पष्ट झाले आहे. मंदिराची लढाई जिंकली असली, तरी हे विचार निरनिराळी निमित्ते घेत यापुढेही कायम राहणार आहेत, एवढे या निमित्ताने लक्षात ठेवायला हवे! ..

प.पू. सरसंघचालकजींच्या दृष्टीतून काकाजी खंडेलवाल

काकाजींची संघावर अतूट श्रद्धा होती. जिला संघभक्ती म्हणता येईल, अशी त्यांची भक्ती होती. ती भक्ती सगळ्यांनीच पाहिली. अशा ज्येष्ठ-श्रेष्ठ कार्यकर्त्यांच्या प्रेरणेनेच नितनवीन कार्यकर्ते तयार होतात. त्यांना स्वतंत्र प्रशिक्षण देण्याची गरज पडत नाही. संघाचे काम कसे करायचे हे ते अशा प्रकारच्या ज्येष्ठ-श्रेष्ठ कार्यकर्त्यांकडे पाहून शिकतात. काकाजी भक्तिभावाने काम करायचे. ज्ञान, कृती आणि भक्ती या तिघांचा संयोग व्हायला हवा, असे म्हणतात तसाच काकाजींमध्ये होता. कौशल्य आणि व्यावहारिकता बाळगूनसुद्धा प्रेम-जिव्हाळा-भक्ती ..

अण्णाभाऊंच्या लेखनप्रेरणा

अण्णाभाऊंचे साहित्य आजही प्रेरणादायी ठरते. इतक्या वर्षांनंतरही त्यांच्या साहित्यकृती, पोवाडे इत्यादी मनावर गारुड घालत आहेत. याच्या मुळाशी जाण्याचा प्रयत्न केला तर एक गोष्ट लक्षात येते, ती म्हणजे अण्णा भाऊ साठेंची नाळ समाजाशी किंबहुना त्यांनी माणूस केंद्रस्थानी ठेवून लिखाण केले. अण्णाभाऊंनी आपल्या साहित्यातून समाजातील सर्वस्तरीय दुःख-वेदना यांचा सहृदयपणे शोध घेतला आणि आत्मीयतेने तो शोध आपल्या साहित्यातून प्रकट केला. अण्णा भाऊ साठे यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या लेखनप्रेरणेचे विविध पैलू कसे होते, ते ..

श्रीराम जन्मभूमी मंदिर सामाजिक समरसतेचे अनुपम केंद्र होईल – मिलिंद परांडे

सर्व रामभक्तांनी ५ ऑगस्ट रोजी आपापल्या घरी, मठ मंदिरांमध्ये, आश्रमांमध्ये सकाळी १०:३० वाजता सामुहिक स्वरूपात आपल्या आराध्य दैवताची पूजा करावी, फुले वाहावीत, आरती करावी आणि प्रसाद वाटावा. अयोध्येतील कार्यक्रम समाजाला लाइव दाखविण्याची व्यवस्था करावी. घरांमध्ये, वस्त्यांमध्ये, गावांमध्ये, बाजार, मठमंदिरे, गुरुद्वारा, आश्रमांमध्ये सजावट करून सायंकाळी दिवे लावावेत. ..

राममंदिर उभारणी ही राष्ट्रचेतनेची पुनर्जागृती

दि. ५ ऑगस्ट रोजी राममंदिर भूमिपूजनाचा सोहळा कसा होणार? पंतप्रधानांसह कोण भाषण करणार? कसं व कधीपर्यंत उभं राहणार राममंदिर? त्याची वैशिष्ट्यं काय असणार? सर्वसामान्य भारतीयदेखील मंदिरउभारणीत कशा प्रकारे योगदान देऊ शकणार? स्वतंत्र भारताच्या इतिहासात या सोहळ्याचं महत्त्व काय? या सोहळ्यात ‘अयोध्येच्या भेटीला सह्याद्री’ कसा जाणार?.. या व यासह असंख्य प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्यासाठी वाचा रामजन्मभूमी न्यासाचे कोषाध्यक्ष गोविंददेवगिरी महाराज यांची सा. ‘विवेक’ने घेतलेली ही विशेष मुलाखत. ..

मानवतेच्या मंदिराला सेवाव्रतींचा आधार!

अनाथ बालके व निराधार महिला यांचा मायेने सांभाळ करणारी संस्था म्हणजे आधाराश्रम! नाशिकमध्ये ६० वर्षांहून अधिक काळ मानवतेच्या मंदिराचे कार्य अविरत सुरू आहे. कोरोनाच्या संकटाने जनजीवन ठप्प झालेले असतानाही येथील १५० मुलामुलींचा सांभाळ प्राणपणाने करण्यात आला. देणग्यांंचा स्रोत आटला, सरकारी अनुदानाची रक्कम कमी प्रमाणात मिळाली, तरीही न डगमगता संस्थाचालकांनी मुलांची आबाळ होऊ दिली नाही. उलट लॉकडाउन पथ्यावरच पडले आणि मुलांची तब्येत सुधारली. सेवाव्रतींच्या आधाराने मानवतेचे वेगळे दर्शन घडले. ..

आम्ही कृतज्ञ आहोत आणि सजगही ...

आम्ही कृतज्ञ आहोत आणि सजगही ... ..

राहुल गांधी कोण? अहमदशहा की हॅम्लेट?

राहुल गांधी कोण? अहमदशहा की हॅम्लेट? ..

दुध आंदोलनाचे वास्तव

दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याकरिता प्रतिलीटर १० रुपये व दूध भुकटीकरिता प्रतिकिलो ५० रुपये अनुदानाची मागणी भाजपा व महायुतीने केली. संपूर्ण महाराष्ट्रभर २० जुलै रोजी मुख्यमंत्र्यांना दूध पाठवून आंदोलन करण्यात आले व मागण्या मान्य न झाल्यास १ ऑगस्टला दुधाचा एल्गार पुकारला आहे...

FSDR BILL : वस्तुस्थिती आणि भीती

बॅंकिंग क्षेत्रावरील नियमनासाठी आणलेल्या FIDR विधेयकाला होत असलेला तीव्र विरोध लक्षात घेऊन सरकारने एक वर्षाने, म्हणजेच ऑगस्ट २०१८मध्ये हे विधेयक पुनर्विचारासाठी मागे घेतले. त्याच वेळी तत्कालीन अर्थमंत्र्यांनी सूचित केले होते की यापेक्षा चांगला कायदा आम्ही लवकरच आणू. तो आता FSDR विधेयकाच्या स्वरूपात आणण्याचा सरकारचा मानस दिसत आहे. ..

भव्य मंदिर, भव्य भारत

आपल्याला दैवी गुणांची संपदा निर्माण करायची आहे. प्रत्येक हिंदू व्यक्ती आणि त्या व्यक्तींचा मिळून झालेला समाज दैवीगुण संपन्न करायचा आहे. भग्न मंदिर म्हणजे भग्न भारत, भव्य मंदिर म्हणजे भव्य भारत, ही आपली दिशा आहे. ..

वरवरा राव, माओवादी दहशतवाद आणि पुरोगामी कांगावा !

वरवरा राव, माओवादी दहशतवाद आणि पुरोगामी संरक्षण! ..

अर्थकारणी लोकमान्य

परतंत्र भारतात जन्माला आलेला, परतंत्र भारतात कार्यरत असणारा, परतंत्र भारतातच निधन पावलेला आणि तरीही प्रत्येक गोष्टीत पारतंत्र्याइतकाच स्वातंत्र्यानंतरचा विचार करणारा द्रष्टा भारतीय राजकीय नेता म्हणजे लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक. त्यांच्या सध्या सुरू असलेल्या स्मृतिशताब्दी वर्षात त्यांच्या पवित्र आणि सदा कार्यरत व्यक्तिमत्त्वाला सादर अभिवादन करून विवेचनाला सुरुवात करतो. ..

वाकेन आणि मोडेनसुद्धा!

वाकेन आणि मोडेनसुद्धा! ..

राष्ट्रीयीकृत बँकांची एक्कावन वर्षांची वाटचाल

भारतातील बॅंकांच्या राष्ट्रीयकरणाच्या प्रक्रियेला १९ जुलै रोजी ५१ वर्षे पूर्ण होत आहेत. त्यानिमित्ताने या प्रक्रियेचा आणि राष्ट्रीयकृत बॅंकांच्या वाटचालीचा आढावा घेणारा लेख. ..

आता गरज ‘तैवान कार्ड’ची

चीनला राजकीय मान्यता देणार्‍या जगातील पहिल्या तीन देशांमध्ये भारताचा समावेश होतो. अनेक संघटनांमध्ये चीनला प्रवेश मिळावा यासाठी भारताने प्रयत्न केले. पण चीनने आपला कृतघ्नपणा वेळोवेळी दाखवून दिला. म्हणूनच भारताने आता चीनच्या गाभ्याच्या विषयांना हात घातला पाहिजे. त्यासाठी प्राधान्याने ‘तैवान कार्ड’ खेळणे हिताचे ठरेल. ..

पाकिस्तानी सूडचक्रात कुलभूषण जाधव

पाकिस्तानी सूडचक्रात कुलभूषण जाधव ..

दिव्य ध्येयासाठी समर्पित जगदेवरामजी उरांव

देशातील जनजाती बांधवांचा स्वाभिमान जागृत करत त्यांच्यासाठी अविरत झटणारे अखिल भारतीय वनवासी कल्याण आश्रमचे अध्यक्ष जगदेवराम उरांव यांचे १५ जुलै रोजी निधन झाले. त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा वेध घेणारा हा लेख. ..

श्री पद्मनाभस्वामी आणि न्यायालय

पद्मनाभ मंदिराबाबतच्या या ऐतिहासिक निर्णयामुळे काही महत्त्वाच्या गोष्टी सर्वोच्च न्यायालयाने अधोरेखित केलेल्या आहेत. अशा गोष्टी, ज्या या मंदिरापुरत्याच नव्हे, तर भारतातील इतर अनेक मंदिरांनाही लागू होतील. आताच्या निर्णयामुळे सर्वोच्च न्यायालयाने हे अधोरेखित केले आहे ..

संघसमर्पित नरेंद्र चितळे

रा. स्व. संघात विविध जबाबदाऱ्या समर्पणाच्या भावनेतून पार पाडणारे स्वयंसेवक नरेंद्र चितळे उर्फ बाळासाहेब चितळे यांचे १३ जुलै रोजी वृद्धापकाळाने निधन झाले. ते ९९ वर्षांचे होते. त्यांना श्रद्धांजली अर्पण करणारा लेख. ..

पंडितकाका - अभियांत्रिकीचे कर्मयोगी

पंडितकाका - अभियांत्रिकीचे कर्मयोगी ..

सोयाबीनचे गहिरे संकट

राज्यात मोठ्या प्रमाणात पेरा झाला, पण बहुतांश शेतकरी आज बोगस सोयाबीन बियाणांमुळे उद्भवलेल्या दुबार पेरणीच्या संकटामुळे त्रस्त आहेत. अगोदरच प्रचंड हालअपेष्टांनी युक्त जीवन जगणार्‍या बळीराजाला दुबार पेरणी करावी लागत आहे. दुबार पेरणी-पुन्हा नांगरणी-वरखरणी-पुन्हा पेरणी हे दुष्टचक्र आहेच, शिवाय मातीलाच पुन्हा 'जीवनकळा' भोगाव्या लागत आहेत. ..

ओलींचा डाव उलटणार?

चीनधार्जिण्या के.पी. ओली यांनी नेपाळच्या जनतेची आणि संसदेची दिशाभूल करत भारताच्या हद्दीतील तीन क्षेत्रे आपल्या नकाशात दाखवणारे आणि त्यावर मालकी हक्क सांगणारे विधेयक घाईगडबडीने मंजूर करून घेतले. त्यांच्या या पावलामुळे भारत-नेपाळ संबंधांवर कमालीचे नकारात्मक परिणाम झाले. परंतु व्यक्तिगत स्वार्थासाठी, साम्यवादी पक्षामधील आपली बाजू वरचढ करण्यासाठी आणि चीनला खूश करण्यासाठी ओलींनी केलेली खेळी आता फसण्याची चिन्हे दिसत आहेत. त्यांना आता आपली खुर्ची वाचवताना नाकी नऊ आले आहेत. ..

राष्ट्र सेविका समितीच्या माध्यमातून मालाड रेड झोनमध्ये स्क्रीनिंग

मुंबई मनपाच्या मार्गदर्शनाखाली ही मोहीम राबविण्यात आली. या स्क्रीनिंग मोहिमेत एकूण १४,११२ नागरिकांचे स्क्रीनिंग करण्यात आले व कोरोनाची लक्षणे असणारे १०९नागरिक यावेळी आढळून आले...

उद्धटाशी व्हावे थेट धट

लेहच्या ज्या भूमीला पंतप्रधानांनी भेट दिली, तो भाग ११ हजार ते १४ हजार फुटांपर्यंत उंचावर आहे. आपल्या सैन्याला तिथे राहण्याचा आणि सरहद्दीचे रक्षण करण्याचा पूर्ण सराव आहे. तिथे आपले सैनिक अहोरात्र जागता पहारा देत असतात. त्यांना दिलासा देण्याचे काम नरेंद्र मोदींनी केले आणि चीनलाही इशारा दिला. ..

केवळ महाराष्ट्र राज्य रखडले

जागतिक पातळीवर भारत कोरोनाबाधितांच्या बाबतीत चौथ्या स्थानावर पोहोचला. त्यामुळे संपूर्ण देशात हे संकट वाढल्याचा समज होईल. वस्तुस्थिती वेगळी आहे. कोरोनाबाधितांची संख्या वाढली, तरी हे संकट मुख्यतः महाराष्ट्रात आहे. इतर बहुतेक राज्यांत परिस्थिती खूप नियंत्रणात आहे. देशातील इतर राज्यांमध्ये कोरोनाबाधितांची संख्या आणि कोरोनामृत्यूंची संख्या किती आहे हे पाहिले की महाराष्ट्रच ही साथ रोखण्यात मागे पडल्याचे स्पष्ट होते. ..

मशिदींवरील बेकायदेशीर भोंगे

मशिदीवरील भोंग्याबाबत न्यायालयाने आजवर अनेक वेळा स्पष्ट आदेश दिले आहेत. पण बोटचेपी भूमिका व पोलीस प्रशासनाने केलेले दुर्लक्ष यामुळे भोंग्याची समस्या संपत नाही. हिंदू समाज कायदेशीर मार्गाने आंदोलन करतो. संतोष पाचलग हे त्याचे उदाहरण आहे. त्यांनी दीर्घ काळ न्यायालयात लढा दिला. न्यायालयाने त्वरित कारवाई व्हावी असा आदेश दिला. पण परिस्थिती बदलली नाही. परिणामी करिष्मा भोसले या युवतीला रस्त्यावर उतरून जाब विचारावा लागला. करिष्माच्या रूपाने संविधानाने दिलेल्या अधिकारानुसार जाब विचारण्यासाठी हिंदू समाज पुढाकार ..

चीनचा हिंसक उदय

एकंदर चीनचा उदय अत्यंत हिंसकपणे झाला आहे व या शतकाचा किती काळ या हिंसक व विस्तारवादी सत्तेशी संघर्ष करण्यात जाणार आहे, हे कुणालाच सांगता येणार नाही. भारताला हा लढा लढावाच लागेल, पण त्यासाठी देशाला एका विशिष्ट आर्थिक व लष्करी पातळीपर्यंत न्यावे लागेल. भारतीयांना त्यासाठी खूप कष्ट करावे लागतील. ..

स्वदेशी आत्मनिर्भरता

'आत्मनिर्भर भारत' ही संकल्पना मा. पंतप्रधान मोदींजींनी आपल्या भाषणात व्यक्त केली. भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. भारताला स्वालंबनाच्या दिशेने वाटचाल करायची असेल तर ग्रामीण विकास व पर्यायाने ग्रामीण उद्योगावर भर दिला पाहिजे. ..

कोविड, अनलॉकिंग आणि पत्रकारितेचं भवितव्य

कोरोना आणि लॉकडाऊनचा देशातील माध्यमविश्वालाही मोठा फटका बसला आहे. यात अर्थकारणावरील परिणाम आहेच शिवाय, आशयनिर्मितीच्या पद्धती, त्यासाठीचा दृष्टीकोन, तंत्रज्ञान आदी बाबतींतही मोठे बदल घडत आहे. एकीकडे पारंपरिक माध्यमांच्या भवितव्याबाबत चिंता व्यक्त होते आहे तर दुसरीकडे डिजिटल माध्यमांच्या क्षेत्रात वेगवेगळ्या वाटा चोखाळल्या जात आहेत. पत्रकारिता व माध्यमविश्वाच्या याच वाटचालीचा वेध घेण्यासाठी सा. ‘विवेक’ने सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या पत्रकारिता विभागातील प्राध्यापक डॉ. संजय तांबट यांची ही विस्तृत ..

रथ जगन्नाथाचा

दरवर्षी जगन्नाथाचा रथ ओढण्यासाठी हजारो हात पुढे सरसावतात. लक्षावधी भाविक त्यात सहभागी होतात. यावर्षी मात्र कोरोनाच्या संकटामुळे या यात्रेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले होते. सर्वोच्च न्यायालयाने या यात्रेला सशर्त परवानगीचा निर्णय दिल्यानंतर आरोप-प्रत्यारोपांचा गदारोळ उठला. त्यानिमित्ताने या यात्रेविषयी माहिती देणारा आणि या निर्णयाची मीमांसा करणारा लेख. ..

ब्रेक जाऊ द्या, आधी अॅक्सिलेटर सोडा!

शिवसेना आणि काँग्रेस यांचे गुण कधी जुळलेच नाहीत. मविआ नावाच्या या आघाडीत येण्यासाठी सेनेनेही त्याग केला आहे, याची आठवण सेनेच्या मुखपत्राला वारंवार करून द्यावी लागते, यातच सर्व आले. शरद पवार नावाच्या डिंकाने जोडलेली ही जोडी होती, ती तकलादूच असणार होती. सेनेला मंत्रिपद देऊन राष्ट्रवादी काँग्रेसने तिचे तोंड बंद केले आणि सत्तेचा मलिदा स्वतःच खाण्याचा सपाटा लावला, ही काँग्रेसची प्रामाणिक तक्रार आहे. तिला वास्तवाचा मोठा आधार आहे. या दोन पक्षांतील दुरावा आगामी काळात कमी होण्याऐवजी वाढण्याचीच शक्यता जास्त ..

जागल्या

जागल्या ..

कणेरी सिद्धगिरी मठाचे सेवा कार्य

जगभर कोरोनाचे संकट रौद्ररूप धारण करीत असताना मानवधर्माच्या नात्याने अनेकजण आपापल्या परीने सेवाकार्ये करीत आहेत. कोरोनाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी देशभरातील धार्मिक स्थळे बंद ठेवण्याचा निर्णय करण्यात आला. परंतु अशी काही धर्मस्थळे दर्शनासाठी बंद असली तरी सेवाकार्यांचे त्यांचे व्रत निरंतर चालू आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील कणेरी येथील श्रीक्षेत्र सिद्धगिरी मठाने कोरोना संकटकाळात मदतीचा हात देता देताच चक्रीवादळासारख्या अस्मानी संकटात ज्यांचे नुकसान झाले त्यांनाही दिलासा देण्याचे काम केले. ..

हे विठ्ठला...

हे विठ्ठला... ..

यमगरवाडीची आयकॉन

यमगरवाडी म्हणजे एक कुटुंबच. अनाथपणाचे बोचके डोक्यावर घेऊन रेखा आपल्या भावंडांसह प्रकल्पावर आली, तेव्हा शिक्षकापासून ते कार्यकर्त्यांपर्यंत सार्‍यांनीच तिला आपले मानले. कोणी आई झाले, कुणी मावशी, कोणी काकू, काका, तात्या, बापू. प्रकल्पातील प्रत्येक जण मागच्या काही दिवसांपासून रात्रंदिवस लग्नाच्या तयारीत गुंतला होता आणि सर्वांनाच दिनांक २८ जूनला भटकेश्वराच्या साक्षीने रेखा व बालाजी यांच्या समरसता विवाहाचा साक्षीदार होण्याचे भाग्य मिळाले. ..

ठाकरे सरकारला न्यायालयाचा दणका

२७०० झाडांच्या मोबदल्यात तब्बल दुप्पट झाडे आरे कॉलनीमध्ये लावण्यात आलेली आहेत. तरीही तिथली जीवविविधता नष्ट होईल अशा दांभिक भावनेने, लोकहिताचे कामे थांबवून राज्य सरकार काय साध्य करत आहे? हे समजण्यापलीकडचे आहे. किमान सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाचे पालन करून राज्य सरकारने आरेतील मेट्रो कारशेडचे काम त्वरित चालू करावे. ..

लोकनायक , लोकशाही आणि  संघ

२६ जूनला आणीबाणी सारखे काळे पर्व होऊन पंचेचाळीस वर्ष होत आहेत. हा सर्व उपद्याप ज्यांच्या प्रत्यक्ष पूर्वजांनी केला त्यांना भीती वाटते की आपली प्रतिमा पुन्हा एकदा मलीन होणार व पुढील कांही वर्षात सत्तेचे सोपान चढण्याची लक्षणे दिसत नाहीत, अशा वेळी जयप्रकाशजीं सारख्या ऋषीतुल्य माणसावर संघाला बदनाम करण्यासाठी अशा सत्तापिपासू माणसांनी चिखलफेक सुरु केली आहे. ..

खासगी शाळांसमोरची आव्हाने

कोरोनाने सगळं जग बदलवून टाकलेलं आहे. पुढे नेमकं काय होईल यांचा अंदाज कुणालाच बांधता येत नाहीये. आज आपल्याला शिक्षण व्यवस्थेत बदल करण्याची शक्यता दिसत असली आणि काही प्रमाणात बदल झालेले असले, तरी खासगी संस्थांसमोरची आव्हानं वेगळी आहेत आणि ती बहुतांशी अर्थकारणाशी निगडित आहेत. सर्व शिक्षा अभियानाचं महत्त्व संस्थांना पटलेलं असलं, तरी आता कोरोनामुळे झालेल्या स्थलांतरामुळे आपापल्या गावी गेलेले विद्यार्थी परत येणार आहेत का? आले तरी ते परत आपल्याच शाळांमध्ये येतील का? फीचे पैसे भरण्याची त्यांची एकूणच क्षमता ..

ग्रामीण भागात ऑनलाईन शिक्षण पर्याय की अडथळा?

कोरोना महामारीच्या काळात प्रतिबंधात्मक एकमेव उपाय म्हणजे 'सोशल डिस्टन्सिंग' जून महिन्यात मुलांचे शैक्षणिक वर्ष सुरू होते, परंतु या नियमामुळे विद्यार्थ्यांनी शाळेत न जाता 'ऑनलाईन शिक्षण' घ्यावे हा पर्याय पुढे आला. हा पर्याय श्रेयस्कर असला तरी ग्रामीण भागात हा पर्याय हाताळताना अनेक अडथळे निर्माण होऊ शकतात. ..

कोविड-१९बरोबरचे शैक्षणिक जगत

भारतात ऑनलाइन शिक्षण पद्धतीला भविष्यात चांगल्या संधी उपलब्ध असल्या, तरी देशातील एक मोठा वर्ग या शिक्षणाच्या हक्कापासून वंचित राहील. कारण काही ग्रामीण किंवा आदिवासी भागापर्यंत अजूनही नेटवर्क पोहोचलेले नाही किंवा नेटवर्क पोहोचले असेल तर रेंज उपलब्ध होईलच असे सांगता येत नाही. त्यामुळे या विषयावर ही वेळ भारतात येऊ नये यासाठी विविध चर्चासत्रांच्या माध्यमातून ऑनलाइन शिक्षणाला पर्याय शोधणे सुरू आहे. लॉकडाउनच्या काळात ऑनलाइन शिक्षण हा एक पर्याय असला, तरी यामुळे राज्यघटनेतील शिक्षण हक्क आणि बालहक्क संहितेनुसार ..

डिप्रेशन आणि आत्महत्या

डिप्रेशनसारख्या आजारात व्यक्तीला समजून उमजून घेणाऱ्या एका व्यक्तीची गरज लागते. याचा अर्थ आपण त्या व्यक्तीच्या निराशेत शिरावे असा होत नाही, तर त्या व्यक्तीला आपल्या आशावादी दृष्टीकोनातून साथ द्यायला हवी. अशा व्यक्तींना एकटे न सोडता त्यांच्याबरोबर राहून त्यांना मानसोपचारतज्ज्ञाकडे घेऊन जाऊन उपचार देणे आवश्यक आहे. ..

भारत - चीन संबंध पुनर्आखणी गरजेची

भारत - चीन संबंध पुनर्आखणी गरजेची ..

घर शाळेत आणि शाळा घरात

ज्या मुलांना सध्या मोबाइल फोन, बऱ्यापैकी डेटा, लॅपटॉप, कॉम्प्युटर या सर्व सोयी उपलब्ध आहेत, त्या मुलांशी बोलल्यानंतर लक्षात येतं की त्यांना या ऑनलाइन शिक्षणाचा या काही दिवसांतच कंटाळा आला आहे. काही दिवसांनी असं चित्र स्पष्ट होईल की ऑनलाइन शिक्षण दिलेलं आहे, पण ते मुलांच्या मनापर्यंत - मेंदूपर्यंत पोहोचलेलं नाही. मग आपण यातून साध्य काय केलं? असा प्रश्न आपल्याला पडणारच आहे. ..

वांशिक विष भारतात नको

भारतात अराजकतेचे वातावरण निर्माण करणे, हा भारतातील डाव्या लोकांचा छुपा अजेंडा आहे. जेव्हा कुठलेही संकट अथवा समाज विघातक घटना घडत असते, तेव्हा त्यांचा छुपा अजेंडा अधिक सक्रिय होत असतो. आताची परिस्थिती ही डाव्या मंडळींसाठी पोषक आहे. त्यामुळेच या मंडळींचे छुपे अंजेडे वेळीच ओळखून ते मुळापासून उखडून काढायला हवेत. आज अमेरिकेत चाललेल्या वांशिक वादाचा संबंध ते भारतात लावू पाहत आहेत. परंतु भारत व अमेरिकेचा इतिहास, आज असलेली दोन्ही देशांची वस्तूस्थिती पाहता एवढेच म्हणावेसे वाटते, हे वांशिक विष भारतात नको. ..

कोरोनारोगावरील उपचार

कोरोना विषाणूच्या (कोविड-१९च्या) रोगावरील उपचार ..

आणीबाणी, संघ आणि समाज - वुई द पीपल

आणीबाणी, संघ आणि समाज - वुई द पीपल ..

नेहरू अर्थकारणाचे मढे जाळून टाका!

नेहरू अर्थकारणाचे मढे जाळून टाका! ..

रा. स्व. संघाच्या माध्यमातून गोवंडी येथे व्यापक स्क्रीनिंग मोहीम

गोवंडी येथील शिवाजी नगर परिसर हा कोरोनाचा हॉट स्पॉट आहे. या भागातील कोरोनची लक्षणे आढळणाऱ्या व्यक्तींना ओळखले तर वेळीच पावले उचलून या विषाणूचा प्रसार थांबविता येईल. या भूमिकेतून ४० प्रमुख कार्यकर्त्यांच्या नेतृत्वाखाली काही डॉक्टर्स आणि १६० कार्यकर्त्यांचे समूह तयार करण्यात आले. या समूहांनी केलेल्या स्क्रीनिंगच्या अहवालावर आता डॉक्टर्स काम करत असून यातून सर्वाधिक लक्षणे आणि धोका असणारे रुग्ण शोधून त्याची माहिती महानगरपालिकेच्या एम वॉर्डला(पूर्व) देण्यात येईल. संघाच्या माध्यमातून अन्न पाकिटे-धान्य ..

जनकल्याणाचा अखंड वसा !

एखाद्याच्या मृत्यूमुळे जवळच्या नातेवाईकांमध्ये शोक, हळहळ, विरह, भीती या भावना निर्माण होतात. स्मशान, अंत्यविधी या शब्दांनीच अनेकांना घाम फुटतो. काहीजण भीतीने जायचे टाळतात. सध्या कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर नैसर्गिक किंवा अन्य कारणाने मृत्यू झाल्यासही वीसपेक्षा जास्त जणांना स्मशानभूमीत येऊ दिले जात नाही. जवळच्या नातलग, स्नेह्यांना अंतीम दर्शनाला जाता येत नाही. अशावेळी जनकल्याण समितीचे स्वयंसेवक मृतांवरीव विधीवत अंत्यसंस्कारासाठी पुढे सरसावले आहेत. ..

'एक राष्ट्र, एक कृषीबाजार' क्रांतिकारक पाऊल

शेतकऱ्यांना आपला माल विकण्यासाठी 'वर्क फ्रॉम होम'ची संधी मिळाली असून ती कोरोनाने दिलेली मोठी भेट आहे. पुढील काळात वस्तू आणि सेवा कायद्यापेक्षादेखील मोठी सुधारणा ठरण्याची क्षमता त्यात आहे. परंतु ही क्रांती यशस्वी करण्याची जबाबदारी मुख्यत: शेतकऱ्यावरच आहे. यासाठी त्याने आपण प्रथम शेतकरी असून नंतर राजकीय पक्षाचा पाईक आहोत हा धर्म पाळण्याची शपथ घेण्याची गरज आहे..

कोरोना काळात भटके - विमुक्तांना घडलेले समरसता भारताचे विश्वरूपदर्शन

कोरोना विषाणूवर अजूनही कोणती लस किंवा औषधांचा शोध लागलेला नाही. त्यामुळे प्रतिबंधात्मक आणि एकमेव उपाय म्हणजे 'घरी रहा, सुरक्षित रहा' हा होय. ही गोष्ट जरी खरी असली तरी आपल्या समाजातील एक गट असा आहे, ज्यांना रहायला घरचं नाही. कधी मोकळ्या माळरानावर, तर कधी रेल्वे ट्रॅकवर, तर कधी शहरातील उड्डाणपुलाच्या खाली आपले थोड्या दिवसाचे बस्तान बांधतात. आठ-आठ महिने भटकंती करणाऱ्या या भटके- विमुक्त समाजाची स्थिती लाॅकडाउनच्या काळात अतिशय दयनीय झाली होती. हा काळ मानवता धर्म जागृत ठेवून समाजाचे ऋण फेडण्याचा आहे. हीच ..

अमेरिकन वंशवाद - २०२०

जॉर्ज फ्लॉइड या कृष्णवर्णीय व्यक्तीच्या, पोलिसांच्या कारवाईमुळे झालेल्या अनैसर्गिक मृत्यूमुळे अमेरिकेतील वांशिक मतभेद परत ऐरणीवर आला आहे. त्यावरील स्थानिक पातळीवर झालेली शांततापूर्ण निदर्शने, विध्वंसक दंगली आणि संभाव्य आंतरराष्ट्रीय परिणाम यांचा वेध घेणारा लेख. ..

माओवाद्यांची हुकूमशाही

एप्रिल महिन्यात ८ तारखेला जीविता रामटेके या दलित बांधवाची त्यांच्या पत्नीसमोर डोक्यात गोळी घालून माओवाद्यांनी क्रूरतेने हत्या केली. त्यांच्यामागे पत्नी, एक मुलगा व दोन मुली आहेत. खबरी असल्याच्या संशयवरून काही महिन्यांपूर्वी एक निष्पाप दलित शिक्षक योगेंद्र मेश्राम यांची हत्या केली व नंतर माओवाद्यांनी पत्रक काढले की शिक्षक खबरी नव्हता, चुकून हत्या झाली. खबरी असल्याचे भंपक कारण देऊन या माओवाद्यांनी शेकडो गोरगरीब, दलित, आदिवासी सामान्य जनतेचे हत्यासत्र केले आहे. अशा हत्या करून सामान्य जनतेत लाल दहशत निर्माण ..

ड्रॅगनची दंडेली

ड्रॅगनची दंडेली ..

शेतकऱ्यांचे मुक्तिदाता पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सरकारने दि. ५ जून रोजी शेतीविषयक दोन अध्यादेश जारी केले. शेतकऱ्यांना आर्थिक बळ देण्यासाठी आणि देशातील कृषी क्षेत्राला संकटातून बाहेर काढण्यासाठी हे उपाय अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. शेतकरी नेते शरद जोशी यांनी मांडलेले शेतीचे अर्थशास्त्र ध्यानात घेता मोदी सरकाच्या या उपायांचे महत्त्व ऐतिहासिक आहे. हे अध्यादेश आणि त्यांचे महत्त्व स्पष्ट करणारा लेख... ..

समृद्ध मनाच्या आमदार

चंद्रकांता गोयल होत्या. आता त्याही आपल्यातून गेल्या. भाजपा कार्यकर्त्यांची कधीही भरून न निघणारी अशी हानी त्यामुळे झाली. कर्मालाच त्यांनी आपला धर्म मानला आणि तथाकथित उच्चभ्रू समाजातील असूनसुद्धा सतत जमिनीवर राहणार्‍या अशा मनमिळाऊ, संयमी आणि मितभाषी, सर्वांच्या हृदयात अढळ स्थान प्राप्त करणार्‍या त्या अजातशत्रू होत्या. भारतीय जनता पक्षात नवीन येणार्‍या कार्यकर्त्यांना त्यांच्या कार्याची आणि व्यक्तिमत्त्वाची सतत उणीव भासत राहील. त्यांच्या कार्याची प्रेरणा घेऊन कार्यकर्त्यांनी मार्गक्रमण करावे, हीच त्यांना ..

टोळधाड आणि धडा

टोळधाड आणि धडा ..

निसर्ग चक्रीवादळ - आपत्ती की शिक्षण!

निसर्ग चक्रीवादळ आले, कोकण किनारपट्टीला तडाखा देऊन मुंबईला हलकासा स्पर्श करून पुढे निघून गेले. आपण निसर्गाची एवढी हानी करूनही तो क्षमाशील राहिला, एवढेच नव्हे, तर नेहमीच हुरहुर लावणाऱ्या मान्सून राजालासुद्धा केरळमध्ये अगदी वेळेवर घेऊन आला. याच आनंदात पहिल्या पावसाची सुगंधी फुले वेचत असताना आपण 'निसर्ग'ने दिलेल्या धड्याचेही वाचन करावयास हवे. ..

पटियाला कोर्टाची सणसणीत चपराक

दिल्लीतील हिंसाचारास कारणीभूत भडकाऊ भाषणे देणाऱ्या ‘सफूरा झरगर’चा जामीन अर्ज फेटाळला. ..

कोरोनानंतर सहकारी बँकांचे अर्थकारण

सहकारी बँका या सर्वसामान्य लोकांनी सर्वसामान्यांसाठी चालवलेल्या आहेत. त्यामुळे सर्वसामान्यांच्या अपेक्षा, विश्र्वास अबाधित ठेवूनच पुढील काळात सावधपणाने पावले उचलावी लागतील. कोरोना हे संकट नसून त्याचे संधीत रुपांतर करणे, ही काळाची गरज आहे. या आकस्मात आलेल्या आव्हानाचा स्वीकार करून, बदल घडवून नवीन कार्यप्रणालीचा अवलंब करणेच सोयीस्कर ठरेल. ..

का पडली अमेरिका WHOमधून बाहेर?

अमेरिकेचे WHOमधून बाहेर पडणे हे या संघटनेच्या वाढत्या राजकीयीकरणाचे लक्षण आहे. आंतरराष्ट्रीय राजकारणात बहुराष्ट्रीय संस्था - जागतिक आरोग्य संघटना, मानवाधिकार समिती यांसारख्या संघटना खरे तर स्वतंत्र असल्या पाहिजेत. मात्र गेल्या काही वर्षांत या संघटना आंतरराष्ट्रीय राजकारणाचा भाग झाल्याचे दिसून येते आहे. विकसित महासत्तांच्या सत्तासमीकरणाच्या राजकारणाचे व्यासपीठ होताना दिसताहेत. ..

पाप आपल्या डोक्यावर घेऊ नये

महाराष्ट्रात राष्ट्रपती शासनाची मागणी भाजपाने केलेली नाही. नारायण राणे यांनी ती केलेली आहे. देवेंद्र फडणवीस आणि सुधीर मुनगंटीवार यांनीदेखील नारायण राणे यांच्या मागणीला पाठिंबा दिलेला नाही. असे करून त्यांनी राजकीय परिपक्वता दाखविली आहे. आता राष्ट्रपती राजवट आणून उद्धव ठाकरे यांना हौतात्म्य देण्याचे काही कारण नाही. राष्ट्रपती राजवट आणल्याने त्यांचे मुख्यमंत्रिपद जाईल, जनतेत त्यांना सहानुभूती मिळेल असे नाही, पण पक्षात सहानुभूती मिळेल. त्यांची राजवट जाऊन राष्ट्रपती राजवट आल्याने कोरोना रुग्णांची संख्या ..

निसर्ग चक्रीवादळाच्या निमित्ताने

दिनांक ३ जून २०२० रोजी निसर्ग चक्रीवादळ मुंबईच्या किनारपट्टीवर येणार या बातमीने सर्वच पश्चिम किनारपट्टीवरील प्रदेशात - विशेषतः मुंबई, अलिबाग व दापोली या भागात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. परंतु सुदैवाने या चक्रीवादळाने जास्त हानी न पोहोचवता आपला मार्ग बदलला. आधीच संपूर्ण जग व आपला देश कोरोनासारख्या समस्येमधून जात असताना अशी नैसर्गिक आपत्ती येणे हे अत्यंत चिंतेची बाब आहे व स्थानिक प्रशासनाला या समस्या सोडवण्याकरिता अत्यंत सजग राहून अशा संकटांवर मात करावी लागते. ..

पुरोगामिनी सावित्री

सावित्रीने एका नव्या कथेला आरंभ केला आहे.. ती आहे मानवाच्या उत्थानाची कथा! मानवी प्रयत्नांच्या पराकाष्ठेची कथा. प्रेम, निष्ठा, चिकाटी, चातुर्य, नम्रता या मानवी गुणांना प्रतिष्ठा नि यश मिळवून देणारी कथा. नियतीपुढे, मृत्यूसारख्या अंतिम सत्यापुढेही विवश न होण्याच्या मानवी विजिगीषेची कथा. सातत्यपूर्ण व योजनाबद्ध प्रयत्न, अपार धैर्य, तीव्र इच्छाशक्ती, स्वतःच्या ध्येयावर, योजनेवर, तत्त्वज्ञानावर अटळ विश्वास हे सारं सावित्री मानवाला सोपवून गेली आहे. आपल्या आतल्या ईश्वराला जागवण्याकरता किती खडतर प्रयत्न करावे ..

परिसर पुनर्निर्मिती व आपली भूमिका

परिसर पुनर्निर्मिती व आपली भूमिका ..