चिरंतन स्थिरतेचे महाकाव्य

भारतीय संस्कृतीत ज्या वृक्षाला ’अक्षय्य’ (कधीही नष्ट न होणारा) मानले आहे, तो महावृक्ष म्हणजे ’वड’. मघा नक्षत्राचा आराध्य वृक्ष असलेला वटवृक्ष हा निसर्गातील स्थिरतेचे, विशालतेचे आणि दीर्घायुष्याचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. मघा नक्षत्राची देवता ’पितर’ (पूर्वज) आहेत. ज्याप्रमाणे आपले पूर्वज आपल्याला आशीर्वाद आणि भक्कम आधार देतात, तसाच हा वटवृक्ष आपल्या पारंब्यांद्वारे मातीला घट्ट धरून ठेवतो आणि सजीव सृष्टीला मातेच्या ममतेने आसरा देतो.

 

 

’वटपौर्णिमा’ या सणाला सुवासिनी स्त्रिया वडाची पूजा करतात, कारण सत्यवान आणि सावित्रीची कथा वटवृक्षाशी जोडलेली आहे. हा वृक्ष अखंड सौभाग्याचे आणि पतीच्या दीर्घायुष्याचे प्रतीक मानला जातो.

 

 

आधुनिक संशोधनानुसार; वडाच्या सालीचा आणि पानांचा अर्क आतड्यांची जळजळ कमी करण्यासाठी आणि पोटातील अल्सर (Peptic Ulcers) बरे करण्यासाठी अत्यंत प्रभावी आहे. याचा तुरट गुण आतड्यांच्या अस्तराचे रक्षण करतो. पचनसंस्था आणि मेंदूचा (Gut-Brain Axis) घनिष्ठ संबंध पाहता, वडातील हे घटक चयापचय सुधारण्यात आणि पचनसंस्थेतील अत्यंत उपयुक्त जिवाणूंची वाढ करून नैसर्गिक रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यात मोलाची भूमिका बजावतात.