मृगशीर्ष नक्षत्राचा खैर हा वृक्ष आपल्याला ’ताकद’ आणि ’संरक्षण’ यांचा संदेश देतो. खैराचे लाकूड जसे अत्यंत कठीण असते आणि कितीही ऊन-पाऊस-वारा झेलून टिकून राहते, तसेच मानवी शरीर निरोगी आणि कणखर बनवण्याचे काम हा वृक्ष करतो. मृगशीर्ष नक्षत्राच्या व्यक्तींनी ..

कृत्तिका नक्षत्राचे दैवत ’अग्नी’ आहे. अग्नीचा गुण उष्ण आणि तीक्ष्ण आहे, तर उंबराचा गुण अत्यंत शीत (थंड) आहे. नक्षत्राच्या उष्णतेचे संतुलन राखण्यासाठी निसर्गाने किती विचारपूर्वक या जोडीची निवड केली आहे, हे यावरून दिसून येते. अशा कृत्तिका नक्षत्राच्या ..

अश्विनी हे देवांचे वैद्य असलेल्या अश्विनीकुमारांचे नक्षत्र आहे. अश्विनी नक्षत्राचा आराध्य वृक्ष असलेला कुचला, आधुनिक विज्ञान आणि प्राचीन आयुर्वेद या दोन्ही दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा आहे. विषद्रु म्हणजे विषारी वृक्ष असंच नाव असलेल्या या कुचल्याचा ..

आजचा आयुर्वेद हा केवळ ‘घरगुती उपाय’ राहिला नसून ते एक ‘विज्ञानाधिष्ठित शास्त्र’ म्हणून उदयाला येत आहे. आयुर्वेदाला केवळ ‘प्रतिबंधात्मक’ म्हणून मर्यादित ठेवण्याचे प्रयत्न अनेक स्तरांवर होतात. मात्र आयुर्वेद हा जेवढा प्रतिबंधात्मक आहे, तेवढाच तो ‘उपचारात्मक’ ..

भरणी नक्षत्राचे दैवत ‘यमराज’ आहेत; तर आवळा हे ‘अमृत’ देणारे फळ आहे. हा विरोधाभास अतिशय बोलका आहे! यम जसा जीवनातील सत्य आणि संयम शिकवतो, तसाच आवळा शरीरातील दोषांचे ‘नियमन’ करून शरीराला मृत्यूपासून लांब ठेवतो. भरणी नक्षत्रावर जन्मलेल्या व्यक्तींनी ..

’नक्षत्रवृक्ष’ ही संकल्पना म्हणजे भारतीय ज्योतिषशास्त्र, आयुर्वेद आणि पर्यावरणशास्त्र यांचा एक सुंदर मिलाफ आहे. ही केवळ एक धार्मिक समजूत नसून, त्यामागे मानवी आरोग्य आणि पर्यावरणीय समतोलाचा सखोल विचार दडलेला आहे. हे विचार नेमके काय आहेत ते ‘नक्षत्रवृक्षमाला’ ..